Trump: İran savaşını İsrail’in de isteğiyle sürdürüyoruz
ABD Başkanı Donald Trump, İran’la savaşı sona erdirebileceğini ancak İsrail’in de aralarında bulunduğu ülkelerin talebiyle sürdürdüğünü söyledi.
Başlık, özet ve etiketlerde arandı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’la savaşı sona erdirebileceğini ancak İsrail’in de aralarında bulunduğu ülkelerin talebiyle sürdürdüğünü söyledi.
ABD'de ara seçimlerin ardından İran savaşının sona erebileceğine yönelik beklentilerin güçlenmesi ve Donald Trump'ın açıklamaları petrol fiyatlarında düşüşü hızlandırdı. Brent petrolün varil fiyatı, ağustos ayından bu yana ilk kez 90 doların altına geriledi.
Cumhuriyetçilerin ara seçim yenilgisinin ardından Donald Trump, Beyaz Saray’da kadro değişikliklerine gidebileceğini söyledi. Marco Rubio ile JD Vance’in olası 2028 rekabetinde İran savaşı bir ayrım başlığına dönüşürken Demokratlar, Pete Hegseth’in savaş sürecindeki rolünü Kongre gündemine taşımaya hazırlanıyor.
ABD’de 3 Kasım’da yapılan ara seçimlerde Demokratlar, Senato’da çoğunluğu sağlarken Temsilciler Meclisi’nde de kontrolü kazanmaya yöneldi. Hayat pahalılığı ve İran savaşının ekonomik sonuçları, Cumhuriyetçilerin kayıplarında öne çıkan başlıklar oldu.
Eski ABD Başkanı Barack Obama, Trump’ın İran politikasını eleştirerek savaşın insani ve ekonomik sonuçlarına dikkat çekti. Atlanta’daki mitingde konuşan Obama, ara seçimlerde yönetime karşı hesap sorulabilirliğin sağlanması çağrısında bulundu.
Fars Haber Ajansı’na göre İran, Almanya’nın kendisine yönelik savaşa doğrudan katılması halinde bölgedeki Alman askeri üs ve tesislerini hedef alabileceği mesajını Berlin’e iletti. Uyarı, iki ülke arasında karşılıklı büyükelçi çağırma adımlarıyla tırmanan diplomatik gerilimin ardından geldi.
Cumhurbaşkanlığı Kabinesi, AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanlığında bugün toplanıyor. Fon krizinin ana gündem maddesi olacağı toplantıda, "Terörsüz Türkiye" süreci, ABD-İran savaşı ve ekonomideki gelişmeler de ele alınacak.
Eski ABD Başkanı Barack Obama, İran’a karşı savaşın ABD’nin füze stoklarını tükettiğini, üslerini ve müttefiklerini saldırılara açık hale getirdiğini söyledi. Obama, Trump’ın zafer söylemini sorgulayarak savaşın İran’a Hürmüz Boğazı üzerinde “fiilî veto hakkı” kazandırdığını belirtti.
Portekiz savcılığı, İran savaşı sırasında ABD’nin Lajes Hava Üssü’nü kullanmasına izin veren hükümet kararını soruşturmaya başladı. Sol Blok, üs kullanımının uluslararası hukuku ihlal ettiğini savunurken hükümet, Washington’dan aldığı güvenceleri gerekçe gösteriyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda İran’la anlaşma sağlanmaması halinde “İslam Cumhuriyeti’ni yok etmekten” söz etti. Ülkeleri Tahran’a yönelik ekonomik baskıya katılmaya çağıran Trump’ın sözleri, müzakere çağrısını açık bir askerî tehditle yan yana getirdi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, İran tarafından düşürülen ABD’ye ait F-15E’nin mürettebatından birinin kurtarılmasını konu alan Amerikan medya anlatısını “inandırıcılıktan uzak bir propaganda filmi” olarak nitelendirdi. Muhibbi, Washington’un İran’a yönelik saldırının ağır askerî ve siyasi maliyetini yapay kahramanlık hikâyeleriyle perdelemeye çalıştığını söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a karşı yürütülen savaşın Kongre ara seçimleri öncesinde ya da hemen sonrasında sona erebileceğini söyledi. Enerji fiyatlarındaki yükselişin Amerikan halkı üzerindeki baskıyı artırması, Washington’ın savaş politikalarının seçim hesabıyla birlikte yürütüldüğünü bir kez daha ortaya koydu.
Axios’un haberine göre ABD ordusu, İran’ın saldırılarına rağmen Hürmüz Boğazı’nın güney kanalında oluşturduğu gizli askeri koridorla her gün 15 ila 20 petrol tankerinin güvenli geçişini sağlıyor. Operasyon kapsamında küresel enerji piyasalarına günlük yaklaşık 10 milyon varil petrol ulaştırıldığı öne sürülüyor.
Şahbaz’ın yolsuzluk iddialarından İmran Han’a, Trump’ın söylemlerinden İsrail’in Gazze ve Lübnan saldırılarına, Türkiye’deki PKK’nın silahsızlanma sürecinden Suriye’deki PYD/YPG-Şam denklemine kadar bölgedeki gelişmeleri değerlendiren Hüsnü Mahalli, Ortadoğu’nun çok sayıda çatışma başlığının aynı anda birbirini etkilediği kritik bir dönemden geçtiğini söyledi. Mahalli, İsrail’in yeni bir savaş ihtimalini büyüttüğünü, İran’ın olası müdahalesinin bölgesel çatışmayı genişletebileceğini ve Mekke Anlaşması’nın önümüzdeki dönemde önemli bir sınavla karşı karşıya kalacağını belirtti.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD ve İsrail’in savaş sırasında ilan ettiği hedeflerin hiçbirine ulaşamadığını savunarak İran’ın savaşı hem askeri hem de siyasi boyutta kazandığını söyledi.
ABD, İran savaşında yaklaşık 45 MQ-9 Reaper İHA kaybetti Amerikan Newsweek dergisi, ABD’nin İran’la savaşın başlamasından bu yana yaklaşık 45 MQ-9 Reaper insansız hava aracını kaybettiğini yazdı. Dergiye göre bu sayı, ABD’nin toplam Reaper filosunun yaklaşık dörtte birine karşılık geliyor. Uzmanlar, yüksek maliyetli ve görece yavaş İHA’ların gelişmiş hava savunma sistemlerine sahip ülkeler karşısındaki kırılganlığının ortaya çıktığını belirtiyor.
Yeryüzü TV’de Çağlar Tekin’in hazırlayıp sunduğu programda, İsrail’in İran ve Lübnan hattında savaşı yeniden tırmandırma ihtimali, İran’ın olası yanıtı ve ABD’nin yaklaşan seçimler öncesinde Tel Aviv’e vereceği desteğin sınırları ele alındı. Programda, Netanyahu’nun siyasi geleceği ile Trump yönetiminin seçim ve petrol fiyatları hesabının giderek birbirinden ayrıştığına dikkat çekildi.
İran Devrim Muhafızları Genel Komutanı Tümgeneral Ahmed Vahidi, Rebiülevvel ayının başlaması dolayısıyla Devrim Muhafızları güçlerine gönderdiği mesajda, altı aylık mücadele boyunca gösterilen çabaları takdir etti. Vahidi, İran güçlerinin zorlu koşullar altında ABD ordusuyla karşı karşıya geldiğini ve ABD’nin askeri gücünü boyun eğdirdiğini söyledi.
ABD Senatosu’ndaki Demokrat üyeler, Trump yönetiminin İran’a karşı yürüttüğü savaşın gerçek maliyetini kamuoyundan gizlemesini önlemeyi amaçlayan bir yasa tasarısı sundu. Tasarı, Amerikan askerlerinin ölü ve yaralılarına ilişkin verilerin şeffaf biçimde açıklanmasını hedefliyor.
Trump yönetiminin İran politikasında savaş tehditleri ile müzakere arayışları arasında gidip gelmesi, Washington’ın askeri ve diplomatik hedeflerini zayıflatırken Hürmüz Boğazı krizini de çözümsüz bırakıyor.
Yeryüzü TV’de Çağlar Tekin’in hazırlayıp sunduğu programda Ortadoğu’daki son gelişmeleri değerlendiren Emir Asnaş, İran savaşı, Hürmüz Boğazı, Mekke Anlaşması, Irak ve Lübnan’daki siyasi dengeler ile Suriye’deki yeni yapılanmayı birlikte ele aldı. Asnaş, ABD ve İsrail’in bölgedeki askeri ve siyasi hedeflerinin henüz sonuçlanmadığını belirterek, savaşın yeniden tırmanabileceği uyarısında bulundu. Türkiye’nin son dönemdeki dış politika yöneliminin ise Suriye, Irak, Lübnan ve İran eksenindeki gelişmelerden bağımsız değerlendirilemeyeceğini savundu.
İran-ABD çatışmasının yeni bir aşamaya evrildiği, Hürmüz Boğazı üzerinden küresel enerji krizinin derinleştiği ve Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan hattında yeni bir savunma işbirliği mekanizmasının ortaya çıktığı süreç, Ortadoğu’da savaşın sınırlarının nereye kadar genişleyebileceği sorusunu gündeme taşıyor. Yeryüzü TV’de Çağlar Tekin’in sunduğu programda konuşan Mehmet Akif Koç, gelişmelerin kısa vadeli manşetlerden çok 10-15 yıllık jeopolitik eğilimler üzerinden okunması gerektiğini belirterek, İran savaşının henüz uzun bir sürecin başında olabileceği değerlendirmesinde bulundu.
Yeryüzü TV’de bölgedeki gelişmeleri değerlendiren Çağlar Tekin, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın Ortadoğu’daki yeni güç dengelerinin parçası olduğunu söyledi. Tekin, Yemen’in Suudi Arabistan karşısındaki mücadelesini, İran’ın ABD-İsrail saldırıları karşısındaki direnişini ve Türkiye’nin NATO üzerinden üstlendiği yeni askeri rolü birlikte değerlendirerek, anlaşmanın esas olarak İsrail’in bölgesel güvenlik ihtiyacı üzerinden okunması gerektiğini savundu.
İran savaşı sonrası ABD’nin Ortadoğu politikasını mercek altına alan Foreign Affairs analizi, Washington’un onlarca yıldır sürdürdüğü askeri merkezli stratejinin bölgeye istikrar değil çatışma, yıkım ve güvensizlik getirdiğini savundu. Analizde, ABD’nin askeri varlığını azaltarak diplomasi ve bölgesel işbirliğine dayalı yeni bir yaklaşım benimsemesi gerektiği vurgulandı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran savaşı nedeniyle Amerikan mühimmat stoklarının kritik seviyelere gerilediği yönündeki haberlerin ardından askeri kapasiteye ilişkin bilgi sızdıranları hedef aldı. Trump, söz konusu bilgileri paylaşanların tespit edilerek ağır cezalarla karşılaşacağını söyledi.
New York Times'ın analizine göre, ABD'nin İran'a karşı yürüttüğü savaş altıncı ayına girerken Washington'un caydırıcılığı ve güvenilirliği ciddi şekilde sorgulanıyor. Uzmanlar, savaşın hem ABD'nin küresel konumunu zayıflattığını hem de müttefiklerini alternatif güvenlik arayışlarına yönelttiğini belirtiyor.
Quinnipiac Üniversitesi'nin son kamuoyu araştırmasına göre ABD Başkanı Donald Trump'ın görev onay oranı yüzde 32'ye düştü. Ankette, İran ile süren savaşın ekonomik ve siyasi etkilerine yönelik memnuniyetsizlik ile Cumhuriyetçi seçmen desteğindeki gerileme dikkat çekti.
İran Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Muhammed Ekreminiya, Erbil’de bulunan ABD’ye ait askeri altyapının “neredeyse tamamen imha edildiğini” ileri sürdü. Irak Kürdistan Bölgesi yönetimini Washington’ın İran’a karşı savaş planlarına katılmaması konusunda uyaran Tahran, aksi durumda doğrudan karşılık verilebileceğini bildirdi.
New York Times, Pentagon'un İran savaşına ilişkin resmi kayıp verilerini gerekçe göstermeden değiştirdiğini yazdı. ABD Savunma Bakanlığı'nın önce 18 olarak açıkladığı ölü asker sayısı 14'e düşürülürken, değişiklik kamuoyunda şeffaflık ve bilgi gizleme tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
ABD ile İran arasındaki çatışmaların Kızıldeniz ve Babülmendep’te yarattığı güvenlik krizi, Afrika Boynuzu’ndaki güç mücadelesini büyütüyor. İsrail’in BAE ve ABD desteğiyle Somaliland’daki askeri varlığını genişletmeye, Etiyopya’nın denize erişim arayışını ise bölgesel bir ittifaka dönüştürmeye çalıştığı belirtiliyor.
Yeryüzü TV’de Çağlar Tekin’in hazırlayıp sunduğu programda ABD-İran savaşı, Hürmüz Boğazı’nı devre dışı bırakmaya yönelik enerji projeleri, İsrail’in çatışmada geri planda tutulması ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi ele alındı. Emekli diplomat Engin Solakoğlu, Washington’ın İran’ı kısa sürede teslim alma hesabının boşa çıktığını belirterek, ABD’nin savaşı uzun süreli bir ekonomik ve askerî yıpratma sürecine dönüştürmeye çalıştığını söyledi. Tekin ise çatışmanın Türkiye’de enerji, ulaşım ve yaşam maliyetlerini artırdığını, emperyalist savaşın faturasının bir kez daha emekçilere kesildiğini vurguladı.
Yeryüzü TV'de 20 Temmuz'da yayımlanan programda gazeteci Çağlar Tekin'in sorularını yanıtlayan Yakın Doğu Haber Genel Yayın Yönetmeni Alptekin Dursunoğlu, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri ve siyasi stratejisini, Hürmüz Boğazı'ndan Yemen'e uzanan bölgesel dengeleri, Irak'taki güç mücadelesini ve Hamas'ta Halil Hayya'nın liderliğinin anlamını değerlendirdi. Dursunoğlu, Washington'un İran'ı kısa sürede teslim alma planının başarısız olduğunu savunurken, emperyalist müdahalelerin bölgede "çökmüş devletler" üretmeyi hedeflediğini öne sürdü.
İran’ın Ürdün’deki ABD üssüne yönelik misilleme saldırısında iki Amerikan askerinin öldüğü, dört askerin yaralandığı ve bir askerin kaybolduğu açıklandı. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ı ağır bir karşılık vermekle tehdit ederken bazı Kongre üyeleri savaşın derhâl sona erdirilmesini istedi. ABD’li bir savunma muhabiri ise saldırının açıklanandan daha ağır sonuçlara yol açmış olabileceğini öne sürdü.
Yeryüzü TV'de Çağlar Tekin'in konuğu olan dış politika uzmanı Engin Solakoğlu, ABD ile İran arasında yeniden tırmanan çatışmaları, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimi, NATO'nun bölgedeki rolünü, Irak'taki yeni siyasi denklemi ve Türkiye'nin dış politikasını değerlendirdi. Solakoğlu, savaşın sona ermediğini, yalnızca biçim değiştirdiğini belirterek, bölgede uzun süreli bir yıpratma sürecinin başladığını söyledi.
İsrail'de gerçekleştirilen bir kamuoyu araştırması, İran'a karşı yürütülen savaşın sonuçlarına ilişkin ciddi bir memnuniyetsizlik yaşandığını ortaya koydu. Ankete katılanların büyük bölümü savaşın hedeflerine ulaşılamadığını ve ortaya çıkan tablonun İran'ın lehine sonuçlandığını düşünüyor.
ABD-İran savaşının sona ermesiyle küresel dolar endeksi gerilerken, Türkiye’de dolar, euro ve sterlin Türk lirası karşısında tarihi zirvelerini yeniledi. Dolar 46,2899 TL’ye, euro 53,7844 TL’ye, sterlin ise 62,3053 TL’ye yükseldi.
ABD/İsrail-İran Savaşı’nın 100. gününe girilirken emtia piyasalarında yaşanan dalgalanmalar değerli metalleri olumsuz etkiledi. Altın, gümüş, platin ve paladyum savaş öncesine göre çift haneli değer kayıpları yaşarken, en sert düşüş yüzde 31’i aşan kayıpla paladyumda görüldü.
OECD, Ortadoğu’daki savaşın etkileri nedeniyle küresel ekonomik büyümede yavaşlama riski bulunduğunu açıkladı. İki senaryolu raporda, ABD/İsrail-İran Savaşı’na ilişkin gelişmelerin ekonomik görünüm üzerinde belirleyici olacağı belirtilirken, Türkiye ekonomisinin 2025’te yüzde 3,1, 2027’de ise yüzde 3,8 büyümesinin beklendiği ifade edildi. Enflasyonun ise 2027’nin ilk yarısında yüzde 20’nin altına gerilemesi öngörüldü.
ABD–İran savaşı ve CHP'ye yönelik mutlak butlan kararının etkisiyle Türk Lirası’nda sert değer kaybı yaşanırken, Türkiye’nin kuru dengelemek amacıyla milyarlarca dolarlık varlık satışına gittiği ve ABD tahvil portföyünün ciddi şekilde eridiği belirtildi.
Yeryüzü TV’de Okan İrtem ve Çağlar Tekin, Washington’un Çin’e odaklanmak için Ortadoğu’daki yükünü İsrail’e devretme stratejisini, İran savaşı ve bölgesel direnişler ışığında değerlendirdi.
ABD-İsrail saldırılarıyla başlayan savaş, Hürmüz Boğazı’ndan İslamabad’a uzanan yeni bir cephe ihtimalini gündeme taşıyor. Trump’ın stratejisi, İran’ın geri adım atmama sınırı ve Netanyahu’nun pozisyonundaki olası değişim tartışılıyor.
Ortadoğu’da dengeleri sarsan ABD-İran savaşı, sağlanan ateşkesin bitiş sürecine giriyor. Yeryüzü TV’de Engin Solakoğlu ve Çağlar Tekin, süreci tarihsel-sınıfsal perspektiften tartıştı.
İran savaşı, başladığı günden bu yana küresel piyasadan 500 milyon varilden fazla ham petrolün çekilmesine yol açtı. Reuters hesaplamalarına göre yaklaşık 50 milyar dolarlık kayıp yaratan kriz, tarihin en büyük enerji arz şoklarından biri olarak değerlendiriliyor.
Katolik Kilisesi lideri Papa 14. Leo, ABD Başkanı Donald Trump’ın sert eleştirilerine karşılık vererek “İncil’in mesajını dile getirmekten korkmuyorum” dedi. Papa, savaş karşıtı tutumunu sürdürürken Katolik dünyasından geniş destek aldı.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran savaşı ve ateşkes sürecine ilişkin değerlendirmelerinde, İsrail’in yayılmacı politikalarının bölgesel çatışma riskini artırdığını belirterek, “İran’dan sonra İsrail, düşmansız yaşayamaz. Türkiye’yi yeni düşman ilan etme arayışındalar” dedi.
ABD ile İran arasında 40 gün süren savaşın ardından Pakistan arabuluculuğunda iki haftalık ateşkes sağlandı. Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın açılması şartını öne sürerken, ateşkesin 10 Nisan’da başlayacağı açıklandı.
İspanya, İran’daki savaşa katılan ABD uçaklarına hava sahasını kapattığını duyurdu. Karar, Madrid yönetiminin askeri operasyona yönelik eleştirilerinin yeni bir adımı olarak değerlendiriliyor.