İşsiz kalan emekçilerin gelir güvencesini sağlamak amacıyla oluşturulan İşsizlik Sigortası Fonu, kaynaklarının kullanımına ilişkin tartışmalarla yeniden gündeme geldi. Fon parasının Takasbank üzerinden borç verme işlemlerinde değerlendirilmesi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2027 yılı bütçesinin görüşüldüğü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda ele alındı.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, milletvekillerinin sorularını yanıtlarken işlemlerin dayanağını ve aracılık eden kuruluşları açıkladı. CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay ise fondaki 1,9 milyar liranın Takasbank’ta kaldığını belirterek paranın akıbetini sordu.
Işıkhan: Yetki 2022’deki yönetmelik değişikliğiyle verildi
Bakan Işıkhan, İşsizlik Sigortası Fonu’na Takasbank’ta işlem yapma yetkisinin 19 Ocak 2022 tarihli yönetmelik değişikliğiyle tanındığını söyledi. Fon kaynaklarıyla bu tarihten itibaren Takasbank üzerinden borç verme işlemleri gerçekleştirildiğini belirtti.
Işıkhan’ın açıklamasına göre, işlem günlerinde Takasbank faiz oranları mevduat faizleriyle karşılaştırıldı; Takasbank’taki oranların daha avantajlı bulunması halinde borç verme işlemi yapıldı.
Fonun bankacılık işlemlerini Halkbank’ın yürüttüğünü belirten Işıkhan, Takasbank işlemlerinde Halk Yatırım’ın aracı kurum olarak görev aldığını aktardı. Takasbank’ın işleyişi nedeniyle alıcılarla satıcıların birbirini görmediğini söyleyen Bakan, işlemlerin Takasbank teminatı altında olduğunu ifade etti.
Akay: Önce reddetti, sorularımız üzerine kabul etti
CHP Karabük Milletvekili ve Plan ve Bütçe Komisyonu CHP Grup Sözcüsü Cevdet Akay, görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada Bakan’ın yanıtlarına itiraz etti.
Akay, Işıkhan’ın önce fon parasının Takasbank’ta kalmadığını söylediğini, ayrıntılı soruların ardından ise 1,9 milyar liranın burada kaldığını kabul ettiğini öne sürdü.
“İşçinin güvencesi olan fondaki 1,9 milyar liranın Takasbank’ta kalmasının sorumlusu kim?” diye soran Akay, 2022’de bu işlemlerin önünü açan yönetmelik değişikliğinin siyasi ve idari sorumlularının da açıklanmasını istedi.
Yaşananları fon soruşturmasıyla ilişkilendiren Akay, işçilerin alın teriyle oluşan kaynağın hesabının verilmesi gerektiğini vurguladı.
Teminat açıklaması, paranın akıbetine ilişkin soruları gidermedi
Bakanlığın işlemlerin teminat altında olduğu yönündeki açıklaması ile Akay’ın 1,9 milyar liranın Takasbank’ta kaldığına ilişkin beyanı, tartışmanın merkezini oluşturdu.
Ancak aktarılan açıklamalarda söz konusu tutarın hangi işlemlerden kaynaklandığı, ne kadar süredir beklediği ve geri dönüş takvimi konusunda ayrıntı yer almadı. Paranın Takasbank’ta kalması ile kesinleşmiş bir kayıp oluşması farklı durumlar olduğundan, zararın boyutunun belirlenmesi için işlem ve teminat bilgilerinin açıklanması gerekiyor.
İşsizlik Fonu’nun kullanım amacı yeniden gündemde
Tartışma, İşsizlik Sigortası Fonu’nun kaynaklarının kimler için kullanıldığı sorusunu da yeniden gündeme taşıdı. İşsiz kalan emekçilere güvence sağlaması gereken fonun işveren teşvikleri ve sermayeye kaynak aktarımı için kullanılması uzun süredir eleştiriliyor.
Takasbank üzerinden yapılan işlemler ise bu eleştirilere denetim ve şeffaflık boyutunu ekledi. İşçinin güvencesini oluşturan kaynağın hangi koşullarda borç verildiği, risklerin nasıl değerlendirildiği ve tahsilatın nasıl sağlanacağı yanıt bekleyen başlıklar arasında yer aldı.
Ortaklık ve denetim zinciri de tartışılıyor
Kaynak haberde, Takasbank’ın çoğunluk hisselerinin Borsa İstanbul’a ait olduğuna, Borsa İstanbul’un en büyük hissedarının ise Türkiye Varlık Fonu olduğuna dikkat çekildi. Bu ortaklık yapısı üzerinden kamu kaynaklarının yönetimine ilişkin siyasi sorumluluk tartışması gündeme getirildi.
Haberde ayrıca Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı’nın fon soruşturması kapsamında gözaltına alındığı, adli kontrol ve yurt dışına çıkış yasağıyla serbest bırakılmasının ardından görevinden ayrıldığı aktarıldı.
İşsizlik Sigortası Fonu’na ilişkin iddiaların açıklığa kavuşması için borç verme işlemlerinin, teminatların ve tahsilat durumunun kamuoyuyla paylaşılması talebi öne çıktı.
Kaynak: soL Haber
