Hücreleri Gençleştirmeyi Amaçlayan Tedavi İnsan Denemelerine Geçti
Yaşlanmanın biyolojik etkilerini tersine çevirmeyi hedefleyen gen terapisi çalışmaları yeni bir aşamaya ulaştı. ABD merkezli Life Biosciences şirketi tarafından yürütülen klinik araştırmada, “kısmi yeniden programlama” adı verilen yöntem ilk kez bir gönüllü üzerinde uygulandı.
Tedavi, yaşlanmış hücrelerin tamamen kök hücreye dönüştürülmeden daha genç bir biyolojik duruma geri döndürülmesini amaçlıyor. Araştırmacılar, bu sayede hücrelerin hem işlevlerini koruyup hem de yaşlanmanın olumsuz etkilerinden arınabileceğini düşünüyor.
Hedef Glokom Kaynaklı Görme Kaybını Durdurmak
Klinik çalışmanın ilk hedefi, glokom nedeniyle zarar gören optik siniri onarmak. Göz ile beyin arasındaki iletişimi sağlayan optik sinirde bulunan retinal ganglion hücreleri yetişkinlik döneminde kendiliğinden yenilenemiyor.
Araştırmacılar, üç farklı genin aktive edilmesiyle üretilen proteinlerin bu hücrelerde yeniden yapılanma ve onarım sürecini başlatmasını umuyor. Eğer yöntem başarılı olursa, glokom ve benzeri göz hastalıklarında yeni bir tedavi dönemi başlayabilir.
Bilim İnsanları Güvenlik Konusunda Temkinli
Uzmanlara göre çalışmanın en kritik aşaması güvenlik değerlendirmesi olacak. Çünkü hücrelerin yeniden programlanması teorik olarak kontrolsüz hücre büyümesi ve kanser riski gibi ciddi endişeleri de beraberinde getiriyor.
Şimdiye kadar fareler ve maymunlar üzerinde yapılan deneylerde ciddi bir yan etki bildirilmezken, yöntemin insanlarda uzun vadeli sonuçları henüz bilinmiyor. Bilim insanları, özellikle göz gibi sınırlı bir bölgede uygulanmasının olası riskleri azaltabileceğini belirtiyor.
Genler Antibiyotikle Kontrol Ediliyor
Tedavide genleri hücrelere ulaştırmak için özel olarak tasarlanmış viral taşıyıcılar kullanılıyor. Sistemin dikkat çeken yönlerinden biri ise genlerin dışarıdan kontrol edilebilmesi.
Katılımcılara verilen doksisiklin isimli antibiyotik sayesinde genler aktif hale geliyor. İlaç kesildiğinde ise sistem devre dışı bırakılabiliyor. Bu mekanizma, olası yan etkilerin kontrol altına alınmasında önemli bir güvenlik önlemi olarak görülüyor.
Yaşlanmayı Durdurmak Mümkün Olacak mı?
Uzmanlar, bu araştırmanın başarılı olması halinde glokom ve optik sinir hasarı yaşayan hastalar için büyük bir umut oluşturacağını belirtiyor. Ancak elde edilecek sonuçların doğrudan insan ömrünü uzatacağı ya da tüm vücudu gençleştireceği yönünde çıkarımlar yapmak için henüz çok erken olduğu vurgulanıyor.
Araştırmayı yürüten ekip de şu aşamada amaçlarının “ölümsüzlük” veya “tüm vücut gençleştirme” olmadığını, yaşa bağlı hastalıkların tedavisine odaklandıklarını ifade ediyor. Buna rağmen uzmanlar, çalışmanın yaşlanma biyolojisi alanında yeni bir dönemin kapısını aralayabileceğini düşünüyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
