Polonya’da 30 Ekim 2026’da yaşanan gelişmeler, hükümet ile muhalefet arasındaki gerilimi tırmandırdı. Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Święczkowski ve Başkan Yardımcısı Bartłomiej Sochański’nin görevlerinin geçici olarak durdurulmasına yönelik kararın ardından muhalefet, hükümeti yargı bağımsızlığına ve anayasal düzene müdahale etmekle suçladı.
Anayasa Mahkemesinin resmi sosyal medya hesabından yapılan açıklamada gelişmeler “darbe girişimi” olarak nitelendirildi. Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki ise Senegal ziyaretini yarıda keserek Polonya’ya dönme kararı aldı.
Ancak ülkede askeri darbe gerçekleştiğine veya hükümetin devrildiğine ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Yaşananlar, Anayasa Mahkemesinin yönetimi ve yargı bağımsızlığı konusunda uzun süredir devam eden siyasi ve hukuki anlaşmazlığın yeni bir aşamaya taşındığını gösteriyor.
CUMHURBAŞKANI SENEGAL ZİYARETİNİ YARIDA KESTİ
Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, resmi temaslarda bulunmak üzere Senegal’e giderken ülkedeki gelişmeler üzerine ziyaretini iptal etti.
Uçağı İspanya’nın güneyi üzerindeyken ülkesine dönme kararı alan Nawrocki, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, böyle bir dönemde cumhurbaşkanının Polonya’da bulunması gerektiğini belirtti.
Nawrocki’nin ani dönüş kararı, ülkedeki siyasi gerilimin ulaştığı boyutu ortaya koyan gelişmelerden biri oldu.
ANAYASA MAHKEMESİNDE GÖREVDEN UZAKLAŞTIRMA KRİZİ
Krizin merkezinde Polonya Anayasa Mahkemesinin yönetimine ilişkin yetki tartışması bulunuyor.
Mahkeme yargıcı Anna Korwin-Piotrowska tarafından alınan kararlarla Mahkeme Başkanı Bogdan Święczkowski ve Başkan Yardımcısı Bartłomiej Sochański’nin görevlerinin geçici olarak durdurulduğu duyuruldu.
Anayasa Mahkemesinin resmi sosyal medya hesabından yapılan açıklamada ise söz konusu kararların hukuka aykırı olduğu savunuldu. Açıklamada, iki yöneticinin görevlerini sürdürdüğü belirtilirken alınan kararlara katılan kişilerin darbe suçu işlediği öne sürüldü.
Böylece mahkemenin yönetimi konusunda birbirine zıt iki hukuki görüş ortaya çıktı. Tartışma, yargı kurumlarının yetkileri ve bağımsızlığı konusundaki krizi daha da derinleştirdi.
MAHKEME ÖNÜNDE PROTESTOLAR: ÜÇ KİŞİ GÖZALTINA ALINDI
Kararın duyurulmasının ardından başkent Varşova’daki Anayasa Mahkemesi binası önünde protestolar başladı.
Muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) destekçileri, görevden uzaklaştırma kararını protesto etmek için mahkeme çevresinde toplandı.
Polis bölgede geniş güvenlik önlemleri alırken bazı göstericilerin mahkemenin çevresindeki çitleri aştığı ve polislere çeşitli cisimler fırlattığı bildirildi. Polonya polisi, olaylar sırasında üç kişinin gözaltına alındığını açıkladı.
Polis yetkilileri, mahkeme binasının zorla ele geçirildiği yönündeki iddiaları ise reddetti. Açıklamada, güvenlik görevlilerinin bina içerisine girmediği belirtildi.
TUSK VE KACZYŃSKİ KARŞI KARŞIYA
Polonya Başbakanı Donald Tusk, yaşanan gelişmelerin ardından hükümetin tutumunu savundu. Hukukun üstünlüğünü yeniden sağlamanın hükümetin görevi olduğunu belirten Tusk, önceki PiS yönetimi döneminde uygulamaya konulan düzenlemelerin değiştirilmesinin zorlu bir süreç olduğunu ifade etti.
Tusk, yargı sistemindeki sorunların giderilmesi için kararlı adımlar atılması gerektiğini vurguladı.
Muhalefetteki PiS Genel Başkanı Jarosław Kaczyński ise hükümeti Anayasa Mahkemesinin kontrolünü ele geçirmeye çalışmakla suçladı. Gelişmeleri mahkemeye yönelik bir darbe olarak nitelendiren Kaczyński, Cumhurbaşkanı Nawrocki’ye müdahale çağrısında bulundu.
POLONYA’DA DARBE Mİ OLDU?
31 Ekim 2026 itibarıyla Polonya’da askeri darbe yapıldığına veya hükümetin devrildiğine ilişkin doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor. Darbe tartışmaları, Anayasa Mahkemesinin yönetimi ve yetkileri üzerinde yaşanan siyasi ve hukuki mücadeleden kaynaklanıyor.
Ülkedeki anlaşmazlığın temelleri, PiS’in 2015-2023 yılları arasındaki iktidar dönemine uzanıyor. Bu dönemde gerçekleştirilen yargı atamaları ve yargı sisteminde yapılan değişiklikler, Avrupa Birliği kurumları tarafından yargı bağımsızlığı açısından eleştirilmişti.
2023 yılında göreve gelen Donald Tusk hükümeti ise yargı sisteminde reform yapmayı ve tartışmalı uygulamaları değiştirmeyi hedeflediğini açıklamıştı.
Ancak hükümet ile Cumhurbaşkanlığı arasında yargıç atamaları ve Anayasa Mahkemesinin yetkileri konusunda süren anlaşmazlık, son gelişmelerle birlikte daha da derinleşti.
POLONYA’DAKİ KRİZ AVRUPA’NIN GÜNDEMİNDE
Avrupa Birliği üyesi ve NATO müttefiki Polonya’da yaşanan gelişmeler uluslararası kamuoyu tarafından da yakından takip ediliyor.
Anayasa Mahkemesinin yönetimine ilişkin tartışmanın nasıl sonuçlanacağı, Cumhurbaşkanı ile hükümet arasındaki anlaşmazlığın hangi boyuta ulaşacağı ve yargı kurumlarının faaliyetlerini nasıl sürdüreceği merak ediliyor.
Polonya’da darbe iddiaları gündemdeki yerini korurken krizin merkezinde askeri bir müdahaleden ziyade anayasal yetkiler, yargı bağımsızlığı ve siyasi kurumlar arasındaki güç mücadelesi bulunuyor.
Kaynak: Haber Merkezi
