Nevşehir’in Göreme beldesinde, sağanağın ardından peribacasından kopan kaya parçalarının düşmesi sonucu 3 kişi hayatını kaybetti, 5 kişi yaralandı. Arama kurtarma çalışmalarının tamamlandığı olayla ilgili adli soruşturma başlatıldı.
Yaşanan can kayıpları, Kapadokya’nın doğal ve kültürel mirasının korunmasına ilişkin eleştirileri yeniden gündeme taşıdı. Yönetmen Bingöl Elmas, 17 Ağustos’ta Pusula Bülten’de yayımlanan söyleşimizde, kontrolsüz turizmin ve bölgedeki müdahalelerin yarattığı tahribata dikkat çekmişti.
Elmas’ın bu sorunları ele aldığı Şiirli Oda’nın İzinde belgeseline verilen kamu desteğinin faiziyle geri istenmesi ise sinemacıların ortak tepkisine neden olmuştu.
“Koruduğunuzu söylüyorsunuz ama sahada farklı bir tablo var”
Kapadokya’da yaşayan Elmas, söyleşimizde yurttaş ve sinemacı olarak gördüğü sorunları anlatmanın önemini vurgulamıştı:
“Burada yaşayan bir yurttaş olarak yolunda gitmeyen şeyleri gösteriyorsunuz. Yöneticilere, ‘Burayı koruduğunuzu söylüyorsunuz ama sahada farklı bir tablo var’ diyorsunuz.”
Bölgedeki koruma anlayışını eleştiren Elmas, şu değerlendirmeyi yapmıştı:
“Peri bacalarına zarar veriliyor, kontrolsüz turizm bölgenin ömrünü kısaltıyor. Dünyanın başka bir yerinde çok özel biçimde korunacak mekânlar doğanın insafına bırakılıyor. Su giriyor, rüzgâr giriyor, duvarları şiirlerle bezeli odalara insanlar girip duvarları karalıyor.”
Elmas, yol çalışmaları sırasında ağır iş makineleriyle bölgeye müdahale edildiğini de savunarak bu görüntülere belgeselinde yer verdiğini anlatmıştı.
Tahribatı anlatan belgeselin desteği geri istendi
Şiirli Oda’nın İzinde, yerel tarihçi ve çevre aktivisti Mükremin Tokmak’ın Kapadokya’nın kültürel hafızasını koruma mücadelesini konu alıyor. Belgesel; mübadele, yerel tarih ve çevre mücadelesini birlikte ele alıyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, tamamlanan filmin başvuru dosyasındaki senaryo ve yaklaşım metniyle uyumlu olmadığı ve teknik açıdan yeterli bulunmadığı gerekçeleriyle yapım desteğinin faiziyle geri ödenmesini istemişti.
Elmas ise resmî gerekçelerle kendisine telefon görüşmelerinde aktarılanların farklı olduğunu belirtmiş; filmin “politik” bulunmasının ve Bakanlığa yönelik eleştirilerin sözlü görüşmelerde gerekçe gösterildiğini söylemişti.
200’ü aşkın imzacıdan ortak tepki
Pusula Bülten’in 19 Ağustos’ta haberleştirdiği “Sanatsal İfade ve Üretim Alanımızı Savunuyoruz” başlıklı ortak açıklamada, desteğin geri istenmesine karşı çıkılmıştı.
Açıklamaya yönetmen, yapımcı, oyuncu, akademisyen ve kültür-sanat emekçilerinden oluşan 200’ü aşkın imzacının yanı sıra Altyazı Sinema Derneği, Documentarist, İşçi Filmleri Festivali ve Sine-Sen’in de aralarında bulunduğu meslek örgütleri ve oluşumlar destek vermişti.
İmzacılar, kamu desteğinin eser teslim edildikten sonra politik gerekçelerle faiziyle geri istenmesinin sinemacıları ekonomik baskı altında bırakabileceğini ve otosansüre zorlayabileceğini savunmuştu.
Bakanlığa şeffaflık çağrısı yapılmıştı
Ortak açıklamada Bakanlıktan; resmî ve sözlü gerekçeler arasındaki farklılığı açıklaması, filmi değerlendiren kurulun üyelerini ve uzmanlıklarını belirtmesi, teknik yetersizlik kararının somut ölçütlerini paylaşması istenmişti.
Sinemacılar ayrıca bir filmde politik eleştiriye yer verilmesinin destek kararında olumsuz bir kriter sayılıp sayılmadığını sormuştu. Kamu desteklerinin siyasi veya bürokratik beğeniye göre dağıtılan bir lütuf olarak görülemeyeceği vurgulanmıştı.
Göreme’de soruşturma sürüyor
29 Ekim’de Göreme Açık Hava Müzesi yakınlarında meydana gelen olayın ardından bölgeye AFAD, sağlık, polis ve jandarma ekipleri sevk edildi. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, yaralanan 5 kişinin genel sağlık durumlarının iyi olduğunu açıkladı. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, arama kurtarma çalışmalarının tamamlandığını bildirdi.
Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığının başlattığı soruşturma kapsamında bir başsavcıvekili ve iki cumhuriyet savcısı görevlendirildi.
Elmas’ın daha önce dile getirdiği eleştiriler, Kapadokya genelindeki tahribata ve koruma politikalarına ilişkindi. Göreme’deki kaya düşmesiyle bu müdahaleler arasında teknik olarak belirlenmiş bir neden-sonuç ilişkisi bulunup bulunmadığına dair, paylaşılan açıklamalarda bilgi yer almıyor.
Kaynak: Pusula Bülten’in 17 ve 19 Ağustos 2026 tarihli haberleri; Bağımsız Sinemacılar açıklaması; BirGün.
