Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) bünyesinde faaliyet gösteren altı sivil toplum gözlemci grubu, Türkiye’de LGBTİ+ örgütlerine ve insan hakları savunucularına yönelik baskıları COP31 gündemine taşıdı. Gruplar, COP31 Dönem Başkanı adayı Murat Kurum, COP31 Müzakereler Başkanı Chris Bowen ve UNFCCC İcra Sekreteri Simon Stiell’e hitaben yayımladıkları açık mektupta, konferansa katılacak herkesin güvenliğinin kimlik ayrımı gözetilmeksizin kamuoyu önünde güvence altına alınmasını istedi.
“Ailem Güvende” operasyonunda en az 116 kişi hakkında gözaltı kararı
İmzacılar, 12 Eylül 2026’dan itibaren Türkiye genelinde sivil toplum örgütleri ve aktivistlere yönelik düzenlendiğini belirttikleri baskınlar, gözaltılar ve dijital kısıtlamalar konusunda 19 Eylül’de de aynı isimlere bir mektup gönderdiklerini bildirdi. COP31’in açılışı dolayısıyla yayımladıkları açık mektupta ise kendilerine verilen sözlü güvenceleri yetersiz bulduklarını ve somut adımlar beklediklerini belirtti.
Mektupta, Türkiye’deki LGBTİ+ örgütlerinin belgelediği ve kadın hakları örgütleri ile feminist örgütlerin ortak açıklamasına da yansıyan “Ailem Güvende” operasyonu kapsamında en az 116 insan hakları savunucusu hakkında gözaltı kararı verildiği belirtildi. İmzacılar, dernek yönetim kurullarının hedef alındığını, kurumsal kayıtlara el konulduğunu ve hukuka uygun biçimde kullanılan uluslararası fonların suç örgütlenmesine kanıt olarak gösterildiğini aktardı.
Kadın örgütlerinin ortak açıklaması
COP31 yönetimine dört talep
Sivil toplumun güvenli ve özgür katılımının BM iklim müzakerelerinin meşruiyeti açısından temel bir koşul olduğunu vurgulayan gözlemci grupları, COP31 yönetimine dört talep iletti:
- Yalnızca meşru hak savunuculuğu ve örgütlenme faaliyetleri nedeniyle gözaltına alınan ya da tutuklanan herkesin derhâl serbest bırakılması için çağrı yapılması.
- Türkiye’deki LGBTİ+, feminist ve çevre alanında çalışan hak savunucularının COP31’e güvenli, özgür, tam ve anlamlı katılımının sağlanması.
- Açık mektuba kamuoyuna açık, resmî bir yanıt verilmesi ve bu yanıtta Türkiye ile Avustralya’nın örgütlenme, ifade ve barışçıl toplanma özgürlüklerini koruma yükümlülüklerinin yeniden teyit edilmesi.
- COP31 öncesinde, sırasında ve sonrasında sivil toplum örgütlerinin hukuka uygun uluslararası fon kullanımının tek başına şüphe gerekçesi sayılmayacağının taahhüt edilmesi.
İmzacılar, başka ülkelerde yabancı fonları şüpheli gösteren söylemlerin zamanla “etki ajanlığı” düzenlemelerine zemin hazırladığına dikkat çekti. Bu süreçlerde önce LGBTİ+ örgütlerinin, ardından feminist örgütlerin, insan hakları örgütlerinin ve çevre örgütlerinin hedef alındığını belirten gruplar, endişelerini COP31 Başkanlığıyla doğrudan görüşmeye hazır olduklarını bildirdi.
Bireysel ve kurumsal imza çağrısı
Açık mektupta Kadınlar ve Toplumsal Cinsiyet Grubu (WGC), İklim Adaleti Talebi Grubu (ENGO DCJ), İklim Eylem Ağı (ENGO CAN), Yerli Halklar Örgütleri Grubu (IPO), Çocuk ve Gençlik STK’ları Grubu (YOUNGO) ve Sendikal STK’lar Grubu (TUNGO) imzacı olarak yer aldı. Kadının İnsan Hakları Derneği, EŞİK üzerinden paylaştığı duyuruda mektuba bireysel ve kurumsal imza verme çağrısı yaptı.
Haber Merkezi
