Eşitlik İçin Kadın Platformu (EŞİK), 13. Yargı Paketi kapsamında gündeme getirilen “hızlı boşanma”, aile arabuluculuğu ve yoksulluk nafakasına ilişkin değerlendirmesini 12 Kasım’da düzenlediği basın toplantısında kamuoyuyla paylaştı. Platform, boşanma davalarına ve Avrupa’daki uygulamalara ilişkin iki bilgi notunu ve Nafaka Gerçekleri broşürünü de toplantıda sundu.
EŞİK, yoksulluk nafakasına ilişkin düzenlemenin paketten çıkarılmasında kadınların ortak mücadelesinin etkili olduğunu belirtti. Konunun yeniden gündeme gelebileceğine dikkat çeken platform, boşanma kararının nafaka, tazminat, velayet ve mal paylaşımından ayrılmasına yönelik öneri ile aile arabuluculuğunun hâlâ gündemde olduğunu bildirdi.
Boşanma kararının ayrılması barınma güvencesini de etkileyebilir
EŞİK, boşanma davalarının ortalama 1.300 gün sürdüğü yönündeki açıklamaya Adalet Bakanlığı verileriyle itiraz etti. Platformun bilgi notuna göre 2025’te boşanma davaları ilk derece mahkemelerinde ortalama 160 günde sonuçlandı. Davaların yüzde 66,8’i dört ay içinde tamamlanırken yüzde 6,5’i üç yıldan uzun sürdü.
Platform, boşanma kararı önce kesinleştiğinde nafaka, tazminat ve mal paylaşımı için yürütülen davaların uzayabileceğini belirtti. EŞİK, aile konutunun sahibi veya kiracısı olmayan kadınların, ekonomik haklarına ilişkin kararlar henüz verilmeden çocuklarıyla birlikte evden ayrılmak zorunda kalabileceği uyarısında bulundu. Platformun aktardığı verilere göre davalara taraf olan kadınların yüzde 47’sinin herhangi bir geliri bulunmuyor.
Nafaka tartışmasında ödenmeyen alacaklara dikkat çekildi
EŞİK, yoksulluk nafakasının evlilik boyunca üstlenilen ücretsiz bakım emeği, işgücü piyasasındaki eşitsizlik ve boşanma sonrasında ortaya çıkan gelir kaybı karşısında kısmi bir güvence sağladığını vurguladı. Platform, nafaka süresinin evliliğin kaç yıl sürdüğüne bağlanmasının, bakım sorumluluğu nedeniyle çalışma yaşamından uzaklaşan kadınları ve çocukları etkileyeceğini belirtti.
Kadın Dayanışma Vakfı’nın 2024 tarihli raporuna atıf yapan EŞİK, incelenen dosyalarda ortalama yoksulluk nafakasının 1.179 TL olduğunu, hükmedilen nafakaların yüzde 44’ünün ise ödenmediğini aktardı. Platform, Avrupa örneklerinin değerlendirilmesinde nafakayla birlikte barınma güvencelerinin de ele alınmasını istedi. EŞİK’in karşılaştırmalı bilgi notuna göre incelenen beş ülkede aile konutu, belirli koşullarda boşanma sonrasında konuta ihtiyacı olan eşin kullanımına bırakılabiliyor.
EŞİK aile arabuluculuğunun geri çekilmesini istedi
Platform, ekonomik bağımlılık ve şiddetin tarafların müzakere gücünü doğrudan etkilediğini belirterek aile arabuluculuğuna karşı çıktı. Kadın Dayanışma Vakfı’nın incelediği boşanma dosyalarının yüzde 88,4’ünde şiddet iddiası bulunduğunu aktaran EŞİK, ekonomik ve psikolojik şiddetin görüşmeler sırasında gözden kaçabileceğine dikkat çekti. Platform, bu koşullarda kadınların nafaka, tazminat ve mal paylaşımına ilişkin haklarından vazgeçmeleri yönünde baskı görebileceğini vurguladı.
EŞİK, “hızlı boşanma” ve aile arabuluculuğu önerilerinin geri çekilmesini, Medeni Kanun’un etkin biçimde uygulanmasını ve kadınların adalete erişiminin güçlendirilmesini istedi. Platform, nafaka alacaklarının tahsil edilmesini, mal kaçırmanın önlenmesini ve koruyucu tedbirlerin gecikmeden uygulanmasını talep etti.
EŞİK’in bilgi notları
Boşanma, Mal Rejimi ve Nafaka Davalarına İlişkin Bilgi Notu · Hızlı Boşanma, Nafaka, Aile Konutu ve Mal Paylaşımı – Dünya Örnekleri
Haber Merkezi
