Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi, İran’ın nükleer tesislerinin ve beyan edilen uranyum stokunun denetlenebilmesi için Tahran yönetimine erişim sağlama çağrısında bulundu.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin “Nükleer silahların yayılmasının önlenmesi” başlıklı oturumunda konuşan Grossi, İran’ın daha önce bildirdiği 440 kilogram yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun mevcut durumunun doğrulanması gerektiğini söyledi.
Askeri saldırılar denetimleri durdurdu
Grossi, Haziran 2025’te başlayan askeri saldırıların ajansın İran’daki doğrulama çalışmalarını sekteye uğrattığını belirtti. Güvenlik gerekçesiyle aynı ayın sonunda bütün müfettişleri ülkeden çekmek zorunda kaldıklarını ifade etti.
Müfettişlerin yeniden göreve dönmeye hazır olduğunu söyleyen Grossi, denetimler için gerekli bilgi ve tesislere erişimin sağlanmasını istedi.
440 kilogramlık stokun durumu teyit edilmek isteniyor
İran ile ajans arasındaki nükleer güvence sorunlarının beş yılı aşkın süredir çözülemediğini belirten Grossi, beyan edilen uranyum stokunun ciddi bir endişe kaynağı olduğunu dile getirdi.
Ajansın talebi, söz konusu malzemenin durumunu ve ilgili tesisleri yerinde doğrulayabilmesini kapsıyor. Açıklamada stokun kaybolduğu veya başka bir amaçla kullanıldığının tespit edildiği yönünde bir bilgi verilmedi.
Buşehr’de işbirliği yürütüldü
Grossi, İran’ın gerekli bilgi ve erişimi sağlamadığını belirtirken Buşehr Nükleer Santrali’ni bu durumun istisnası olarak gösterdi.
Santraldeki kullanılmış yakıtın transferi sürecinde İran yönetiminin ajansla yapıcı işbirliği yürüttüğünü kaydetti.
“İran’ın yasal yükümlülüğüdür”
Tahran yönetiminden nükleer güvence konusundaki soruları açıklığa kavuşturmasını isteyen Grossi, ajansın ilgili tesislere ve nükleer malzemelere erişiminin sağlanması gerektiğini vurguladı.
Grossi, bu talebin yerine getirilmesini İran’ın “yasal yükümlülüğü” olarak nitelendirdi.
Kaynak: BirGün
