DEM Parti Grup Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit, 8 Eylül 1999 tarihinden sonra ilk kez sigortalı olan çalışanların emeklilik koşullarının yeniden düzenlenmesi amacıyla TBMM Başkanlığına kanun teklifi sundu. Teklif, yaş şartı dışında gerekli prim ve sigortalılık süresi koşullarını tamamlayan çalışanların emeklilik hakkına erişmesini ve kademeli emeklilikte yaşanan eşitsizliklerin giderilmesini amaçlıyor.
1999 SONRASI SİGORTALILAR İÇİN EŞİTSİZLİK VURGUSU
Teklifin gerekçesinde, 8 Eylül 1999 tarihinde yürürlüğe giren 4447 sayılı Kanun ile emeklilik koşullarına yaş şartı getirildiği ve bu düzenlemenin çalışanlar arasında farklılıklara yol açtığı belirtildi.
2023 yılında yürürlüğe giren Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin belirli bir dönemde sigortalı olanları kapsadığı hatırlatılarak, bu tarihten sonra işe başlayan çok sayıda çalışanın emeklilikte yaş şartı nedeniyle kapsam dışında kaldığına dikkat çekildi.
Gerekçede emekliliğin piyasa koşullarına terk edilemeyecek temel bir sosyal hak olduğu vurgulandı. İleri yaşlarda iş bulmakta zorlanan, güvencesiz koşullarda ve düşük ücretlerle çalışan yurttaşların yaşadığı ekonomik ve sosyal güvencesizliğin giderilmesi gerektiği ifade edildi.
PRİM VE SİGORTALILIK SÜRESİ ESAS ALINSIN
Teklif, 8 Eylül 1999 tarihinden sonra 506, 1479, 2925 ve 5434 sayılı kanunlara tabi olarak sigortalı olan ve yaş şartı dışındaki emeklilik koşullarını yerine getiren kişileri kapsıyor.
Önerilen düzenlemeyle, gerekli prim gün sayısını ve sigortalılık süresini tamamladığı halde yalnızca yaş şartı nedeniyle emekli olamayan çalışanların, kanunun yürürlüğe girmesinin ardından ilgili kuruma yazılı başvuruda bulunarak yaşlılık aylığı almaya hak kazanabilmesi öngörülüyor.
Teklifte ayrıca 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olanların emeklilik yaşlarının sigorta başlangıç tarihine göre kademeli biçimde yeniden belirlenmesi amaçlanıyor. Mevcut prim ve hizmet süresi koşullarının korunması, farklı sigortalılık statülerindeki çalışanlar arasında hakkaniyetin güçlendirilmesi ve emekliliğe erişimdeki orantısız farklılıkların azaltılması da düzenlemenin hedefleri arasında yer alıyor.
Teklifte, düzenlemenin mali etkilerinin hesaplanarak kamuoyuyla paylaşılması ve sosyal güvenlik sisteminin finansmanının sosyal devlet ilkesiyle uyumlu, adil ve sürdürülebilir biçimde planlanması da öngörülüyor.
TEKLİF NE GETİRİYOR?
Kanun teklifiyle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na “Geçici Madde 113” başlığıyla yeni bir madde eklenmesi öneriliyor.
Teklifin TBMM'de kabul edilerek yasalaşması halinde, kapsam dahilindeki sigortalılardan yaş şartı dışındaki emeklilik koşullarını tamamlayanların yaş sınırına takılmadan emekli aylığı alabilmesinin önü açılabilecek.
Düzenlemenin yasalaşması durumunda, çalışma yaşamları ve prim ödeme koşulları benzer olan ancak sigorta başlangıç tarihleri nedeniyle farklı emeklilik şartlarına tabi tutulan çalışanlar arasındaki farklılıkların azaltılması hedefleniyor.
Kaynak: Birgün
