Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, milyonlarca aboneyi ilgilendiren doğalgaz faturalarında köklü bir değişikliğe hazırlanıyor. Nisan ayı itibarıyla devreye alınması planlanan yeni modelle birlikte, doğalgazda tüketim esaslı kademe sistemi uygulanacak.
Yeni düzenlemeyle birlikte devlet destekleri artık sabit değil, tüketim miktarına göre belirlenecek. Bu durum, özellikle yüksek tüketim yapan aboneler için faturaların artabileceği bir dönemin habercisi olarak değerlendiriliyor.
Destekler tüketim miktarına göre verilecek
Yeni sistemin merkezinde “tüketim esaslı destek” modeli yer alıyor. Buna göre doğalgaz desteği tüm abonelere eşit şekilde sunulmayacak.
Belirlenen sınırların altında kalan haneler destek almaya devam ederken, bu sınırları aşan aboneler destek kapsamı dışında bırakılacak. Böylece kamu kaynaklarının daha dengeli ve hedefli kullanılması amaçlanıyor.
Yüksek tüketim yapan abonelere sınırlama
Yeni modelde ortalamanın belirli bir oran üzerinde tüketim yapan aboneler için destekler kaldırılacak. Özellikle büyük metrekareli konutlarda yaşayan ya da yoğun doğalgaz kullanan haneler bu değişiklikten doğrudan etkilenecek.
Uzmanlar, mevcutta yüksek fatura ödeyen kullanıcıların yeni sistemle birlikte daha fazla maliyetle karşılaşabileceğine dikkat çekiyor.
İl bazlı kademe sistemi uygulanacak
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri ise il bazlı kademe uygulaması olacak. Türkiye genelinde iklim farklılıkları dikkate alınarak her il için ayrı tüketim ortalamaları belirlenecek.
Örneğin kış aylarında Ankara ve İstanbul’da ortalama tüketimin 200 metreküp olduğu varsayılırsa, bu değerin yaklaşık yüzde 75 üzerine çıkan, yani 350 metreküp ve üzeri tüketim yapan aboneler destekten yararlanamayacak.
Bu uygulamayla özellikle soğuk bölgelerde yaşayan vatandaşların mağduriyet yaşamaması hedefleniyor.
Yaz aylarında limitler düşecek
Yeni sistem yıl boyunca dinamik şekilde uygulanacak. Yaz aylarında doğalgaz tüketimi azaldığı için belirlenen sınırlar da aşağı çekilecek.
Örneğin ortalama tüketimin 20 metreküp olduğu bir dönemde, 35 metreküp üzeri kullanım yapan aboneler destek kapsamı dışında kalacak. Bu da yıl içinde değişken bir destek mekanizmasına işaret ediyor.
19 milyon abone destek almaya devam edecek
Türkiye genelinde yaklaşık 21,8 milyon doğalgaz abonesi bulunuyor. Yeni düzenlemeden yaklaşık 2,8 milyon abonenin etkilenmesi beklenirken, 19 milyon abonenin destek almaya devam edeceği belirtiliyor.
Bu tablo, sistemin büyük çoğunluğu koruyacak şekilde tasarlandığını ortaya koyuyor.
Devlet desteği sürecek, kapsamı değişecek
Mevcut uygulamada doğalgaz faturalarının yaklaşık yüzde 45’i devlet tarafından karşılanıyor. Yeni modelle birlikte bu destek tamamen kaldırılmıyor, ancak daha hedefli hale getiriliyor.
Düşük ve orta tüketim grubundaki aboneler destekten yararlanmaya devam ederken, yüksek tüketim grubunda yer alan kullanıcılar bu avantajdan faydalanamayacak.
Veri temelli denetim dönemi
Yeni sistemde illerin aylık tüketim ortalamaları esas alınacak. Bu veriler düzenli olarak açıklanacak ve sistem, bölgesel analizlerle sürekli güncellenecek.
Amaç, enerji desteklerinin daha adil ve şeffaf bir şekilde dağıtılmasını sağlamak.
Soğuk iller için özel düzenleme
Doğalgaz tüketiminin en yüksek olduğu Hakkari, Erzurum ve Ardahan gibi iller için daha yüksek tüketim limitleri belirlenmesi planlanıyor.
Bu sayede iklim koşullarından kaynaklanan tüketim farklarının vatandaşlar üzerinde ek bir yük oluşturmaması hedefleniyor.
Kaynak: gazete oksijen
