DİSK Araştırma Merkezi'nin (DİSK-AR) 2026 yılının üçüncü çeyreğine ilişkin İşsizlik ve İstihdamın Görünümü raporu, Türkiye'deki işgücü piyasasının tablosunu ortaya koydu. Rapora göre, geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 577 bine ulaşırken, çalışma çağındaki nüfusun yalnızca yüzde 34,6'sı kayıtlı ve tam zamanlı işlerde çalışıyor. Kadınlar ve gençler ise işsizlikten daha ağır etkileniyor.
DİSK-AR, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2026 yılı üçüncü çeyrek Hanehalkı İşgücü Araştırması verilerinden hareketle hazırladığı raporu yayımladı. Raporda, resmi işsizlik verileri ile geniş tanımlı işsizlik arasındaki büyük farkın yanı sıra istihdamın niteliğine ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dikkat çekildi.
GENİŞ TANIMLI İŞSİZ SAYISI 12 MİLYON 577 BİNE ULAŞTI
Rapora göre, TÜİK'in üçüncü çeyrek için açıkladığı dar tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 870 bin oldu. DİSK-AR'ın hesapladığı geniş tanımlı işsiz sayısı ise 12 milyon 577 bine ulaştı. Böylece iki ölçüt arasındaki fark 9 milyon 707 bine çıktı.
Dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,1 olarak açıklanırken, geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 30,9'a yükseldi. İki oran arasındaki fark 22,8 puan olarak hesaplandı.
67 MİLYON KİŞİNİN YALNIZCA 23,2 MİLYONU KAYITLI VE TAM ZAMANLI ÇALIŞIYOR
Raporda öne çıkan başlıklardan biri de istihdamın niteliği oldu. DİSK-AR'ın kayıtlı ve tam zamanlı istihdamı ölçmek amacıyla geliştirdiği Kayıtlı ve Tam Zamanlı İstihdam (KATİ) ölçütüne göre, çalışma çağındaki nüfusun yalnızca yüzde 34,6'sı bu kapsamda istihdam ediliyor.
2026'nın üçüncü çeyreğinde 15 yaş ve üzerindeki çalışma çağındaki nüfus 67 milyon 103 bin kişi olarak hesaplanırken, kayıtlı ve tam zamanlı çalışanların sayısı 23 milyon 218 binde kaldı.
TÜİK'in açıkladığı resmi istihdam oranı yüzde 49,2 olurken, DİSK-AR'ın hesapladığı KATİ oranı yüzde 34,6 olarak gerçekleşti. İki oran arasındaki fark 14,6 puana ulaştı.
Cinsiyete göre dağılımda ise kadınların istihdamdaki yeri daha da geride kaldı. Çalışma çağındaki 33,9 milyon kadının yalnızca 6,8 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı işlerde çalıştı. Kadınlarda resmi istihdam oranı yüzde 32, KATİ oranı ise yüzde 19,9 oldu.
Erkeklerde resmi istihdam oranı yüzde 66,7, KATİ oranı yüzde 49,6 olarak hesaplandı.
ÇALIŞANLARIN YÜZDE 47,4'Ü DAHA FAZLA ÇALIŞMAK İSTİYOR
Raporda, haftada 40 saatten az çalışanların önemli bir bölümünün daha fazla çalışmak istemesine rağmen bu imkâna ulaşamadığı belirtildi.
TÜİK verilerine göre, 2026'nın üçüncü çeyreğinde haftada 40 saatten az çalışanların sayısı 8 milyon 192 bin oldu. Bu kişilerin 3 milyon 881 bini zamana bağlı eksik istihdam kapsamında yer aldı.
Buna göre, haftada 40 saatten az çalışanların yüzde 47,4'ü daha fazla çalışmak istediğini belirtti. Bu oran, 2021'den bu yana kaydedilen en yüksek düzeye çıktı.
DİSK-AR'ın üçüncü çeyrek karşılaştırmasına göre, eksik istihdam oranı 2021'de yüzde 20,2, 2022'de yüzde 21,6, 2023'te yüzde 32,6, 2024'te yüzde 42,4 ve 2025'te yüzde 45,9 olarak gerçekleşti. 2026'nın üçüncü çeyreğinde ise yüzde 47,4'e yükseldi.
2023'ün üçüncü çeyreğinden 2026'nın aynı dönemine kadar haftada 40 saatten az çalışanların sayısı yüzde 36 artarak 6 milyon 26 binden 8 milyon 192 bine çıktı. Aynı dönemde zamana bağlı eksik istihdam edilenlerin sayısı da 1 milyon 967 binden 3 milyon 881 bine yükselerek yaklaşık iki katına ulaştı.
DİSK-AR, yüksek enflasyon ve reel ücretlerdeki erimenin kısa süreli çalışmadan elde edilen geliri geçim için yetersiz hale getirdiğini, bu nedenle daha fazla çalışmak isteyenlerin sayısının arttığını değerlendirdi.
KADINLARDA GENİŞ TANIMLI İŞSİZLİK YÜZDE 40,2
Raporda işsizlikteki cinsiyet eşitsizliği de dikkat çekti. 2026'nın üçüncü çeyreğinde kadınlarda dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 10,7, erkeklerde ise yüzde 6,8 olarak açıklandı.
Geniş tanımlı işsizlikte kadınlar ile erkekler arasındaki fark daha da büyüdü. Kadınlarda geniş tanımlı işsizlik yüzde 40,2, erkeklerde yüzde 25,3 olarak hesaplandı. İki grup arasındaki fark 14,9 puana ulaştı.
Dar tanımlı işsiz kadınların sayısı 1 milyon 280 bin, erkeklerin sayısı 1 milyon 589 bin oldu. Geniş tanımlı işsiz sayısı ise kadınlarda 6 milyon 147 bine, erkeklerde 6 milyon 424 bine ulaştı.
DİSK-AR, kadınlarda geniş tanımlı işsizliğin yüksek olmasında zamana bağlı eksik istihdamın yanı sıra iş bulma ümidini kaybedenlerin, iş aramayıp çalışmaya hazır olanların ve iş aradığı halde hemen işbaşı yapamayacak durumda olanların oluşturduğu potansiyel işgücünün etkili olduğunu belirtti.
GENÇLERDE GENİŞ TANIMLI İŞSİZLİK YÜZDE 38,2
Raporda genç işsizliğindeki tablo da öne çıktı. 15-24 yaş grubunda geniş tanımlı işsizlik oranı 2026'nın üçüncü çeyreğinde yüzde 38,2 olarak hesaplandı. Aynı dönemde gençlerde dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 15,2 oldu.
DİSK-AR'ın karşılaştırmasına göre, 2002'nin üçüncü çeyreğinde gençlerde geniş tanımlı işsizlik yüzde 26,1 düzeyindeydi. Böylece bu oran 2002'den 2026'ya 12,1 puan yükseldi.
Genç kadınlarda ise işsizlik tablosu çok daha ağır. 15-24 yaş grubundaki genç kadınlarda dar tanımlı işsizlik yüzde 23,4, geniş tanımlı işsizlik yüzde 50,7 olarak hesaplandı.
Genç erkeklerde dar tanımlı işsizlik yüzde 10,8, geniş tanımlı işsizlik ise yüzde 30,1 düzeyinde gerçekleşti.
Böylece genç kadınlarda geniş tanımlı işsizlik yüzde 50,7'ye ulaşarak her iki genç kadından birini kapsayan bir düzeye çıktı.
Kaynak: DİSK AR-GE Merkezi