Bangladeş’te milyonlarca işçinin çalıştığı hazır giyim sektöründe düşük ücretlere karşı başlayan protestolar sürüyor. Reuters’ın aktardığına göre, işçilerin artan yaşam maliyetleri karşısında yüzde 140 ücret artışı talep ettiği eylemler beşinci gününe girerken, hükümetin oluşturduğu ücret kurulunun 4 Kasım Çarşamba günü ilk toplantısını yapması bekleniyor.
İşçiler, aylık asgari ücretin 12 bin 500 takadan 30 bin takaya çıkarılmasını talep ediyor. Gıda, kira ve diğer zorunlu harcamalardaki artışın mevcut ücretleri erittiğini belirten çalışanlar, kazançlarının temel hane giderlerini karşılamaya yetmediğini vurguluyor.
Sanayi bölgelerinde eylemler sürüyor
Başkent Dakka çevresindeki önemli üretim merkezleri Savar ve Gazipur’da çarşamba günü işçilerle polis arasında yeniden çatışmalar yaşandı. Göstericiler yolları ve otoyolları ulaşıma kapatırken, polis göz yaşartıcı gaz ve ses bombaları kullandı.
Protestolar nedeniyle yüzlerce fabrikada üretim durdu. Çok sayıda işletme de eylemlerin sürmesi üzerine faaliyetlerini geçici olarak askıya aldı.
Giyim işçisi Bithi Begum, Reuters’a yaptığı açıklamada, gün boyunca yoğun biçimde çalışmasına rağmen gelirinin temel ihtiyaçlarını karşılamadığını anlattı. Begum’un sözleri, ücret artışı isteyen işçilerin geçim sıkıntısını ortaya koydu.
Ücret kurulu talepleri değerlendirecek
İşçi ve işveren temsilcilerinin de yer aldığı altı üyeli ücret kurulunun, sektördeki ücret yapısını gözden geçirmek üzere resmi görüşmelere başlaması bekleniyor.
Görüşmelerin merkezinde, işçilerin 30 bin taka asgari ücret talebi bulunuyor. Hükümet ve üreticiler üzerindeki baskı artarken, kurulun değerlendirmelerinin nasıl bir takvimle sonuçlandırılacağı ve ücretlere ne ölçüde yansıyacağı henüz netleşmedi.
Küresel markaların üretim merkezinde geçim mücadelesi
Bangladeş, Çin’in ardından dünyanın ikinci büyük hazır giyim ihracatçısı konumunda bulunuyor. Yaklaşık 4 milyon işçinin istihdam edildiği sektör, ülkenin ihracat gelirlerinin yüzde 80’inden fazlasını sağlıyor. Fabrikalar, H&M, Zara’nın bağlı bulunduğu Inditex ve Walmart gibi küresel şirketler için üretim yapıyor.
İlkbahar ve yaz siparişlerinin hazırlandığı dönemde yaşanan üretim kesintileri, uluslararası alıcılar tarafından da takip ediliyor. H&M, Reuters’a yaptığı açıklamada bazı tedarikçi fabrikaların geçici olarak kapandığını, ancak henüz büyük bir tedarik zinciri aksaması yaşamadığını bildirdi.
Üreticiler ise artan maliyetler, bölgesel rekabet, enerji piyasasındaki belirsizlikler ve başlıca ihracat pazarlarındaki zayıf talebi gerekçe göstererek sektörün baskı altında olduğunu savunuyor.
“Ucuz iş gücü” modeline itiraz
Dakka Üniversitesi’nden ekonomi profesörü Selim Raihan, fabrikalarda verimliliğin artırılmasıyla rekabet gücü korunarak önemli bir ücret artışı sağlanabileceğini belirtti.
Raihan, ücretler belirlenirken enflasyonun, yaşam maliyetlerinin ve fabrikaların ödeme kapasitesinin dikkate alınması gerektiğini ifade etti. Uluslararası markaların da daha adil satın alma koşulları ve fiyatlarla çalışma standartlarının iyileştirilmesine katkı sunması gerektiğini vurguladı.
Sektörün geleceğinin sürekli düşük ücretlere dayandırılamayacağını belirten Raihan, uzayan işçi eylemlerinin teslimatları aksatarak alıcı güvenini zayıflatabileceğine dikkat çekti. Bangladeş’in üretimde verimliliğe, güvenilirliğe ve daha yüksek katma değerli ürünlere yönelmesi gerektiğini söyledi.
Kaynak:Reuters
