Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in 30 Ekim’de Ankara’da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Zirvesi’ne katılmaması, Türkiye ile Azerbaycan arasında son dönemde yaşanan tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
BirGün’ün aktardığına göre, Aliyev yönetimine yakınlığıyla bilinen Azerbaycan haber ajansı APA, 29 Ekim tarihli analizinde Ankara ziyaretinin gerçekleşmemesini iki ülke arasındaki siyasi tartışmalar çerçevesinde değerlendirdi. Ajansın yorum ve iddialarını içeren analiz, Aliyev’in zirveye katılmama gerekçesine ilişkin resmi bir açıklama niteliği taşımıyor.
İsrail’le ilişkiler ve okul kıyafeti tartışmaları
APA’nın analizinde, Türkiye’de Azerbaycan’a yönelik eleştirilerin özellikle Bakü’nün İsrail’le geliştirdiği siyasi ve ekonomik ilişkiler üzerinden yoğunlaştığı belirtildi. Azerbaycan’daki okul kıyafetlerine ilişkin düzenlemeler de iki ülke kamuoyunda tartışma yaratan başlıklar arasında gösterildi.
Ajans, son bir ayda görünür hale gelen gerilimin yaklaşık üç yıllık bir geçmişi olduğunu öne sürdü. Türkiye’deki bazı çevrelerin Azerbaycan’ın dış politikasını Ankara’nın beklentileri doğrultusunda şekillendirmesini istediğini savunan APA, bu yaklaşımın Azerbaycan’ın egemenliğini ve bağımsız karar alma hakkını göz ardı ettiğini ileri sürdü.
Analizde Türkiye’nin geçmişte İsrail’le kurduğu ilişkiler de hatırlatılarak, Azerbaycan’a yöneltilen eleştirilerde çifte standart uygulandığı iddia edildi.
AKP ve dini çevreler hedef alındı
APA, Azerbaycan’a karşı yürütüldüğünü öne sürdüğü kampanyalardan AKP’yi ve iktidarla bağlantılı olduğunu iddia ettiği bazı İslamcı ve Nurcu çevreleri sorumlu tuttu.
Türkiye’de siyasi kutuplaşmanın derinleştiğini savunan ajans, iktidarın kendi siyasi hedefleri doğrultusunda radikal dini eğilimlere alan açtığını ileri sürdü. Ankara’nın Azerbaycan’a yönelik suçlamalara zamanında müdahale etmediği görüşüne de yer verildi.
APA’nın değerlendirmesinde, Azerbaycan’ın İran’dan beklediği türden tepkilerle Türkiye’de karşılaşmasının Bakü açısından hayal kırıklığı yarattığı savunuldu. Bu ifadeler, ajansın siyasi değerlendirmesi olarak aktarıldı.
Diplomatik temsilcilikler önündeki protestolar
Analizde, Azerbaycan’ın Ankara ve İstanbul’daki diplomatik temsilcilikleri önünde altı protesto gösterisi düzenlendiği belirtildi. APA, bu eylemlerde Azerbaycan yönetimine ve halkına yönelik ağır suçlamalar yöneltildiğini ileri sürdü.
BirGün’ün haberinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eski başdanışmanı Oktay Saral’ın Azerbaycan’a yönelik paylaşımı ve ardından görevden alınması da tartışmaları görünür hale getiren gelişmeler arasında aktarıldı.
Erdoğan’ın katılmadığı toplantılar hatırlatıldı
APA, Aliyev’in Ankara’daki zirveye katılmamasının tek başına olağandışı bir diplomatik gelişme olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savundu. Bu görüşe dayanak olarak Erdoğan’ın Azerbaycan’da düzenlenen bazı uluslararası toplantılara katılmamasını gösterdi.
Analizde, Temmuz 2024’te Şuşa’da gerçekleştirilen TDT Gayriresmi Zirvesi’nde Türkiye’yi Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın temsil ettiği hatırlatıldı.
Erdoğan’ın Mayıs 2026’da Bakü’de düzenlenen 13. Dünya Kentsel Forumu’na da katılmadığı belirtilirken, 15 Ekim 2026’daki Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı’nın 7. Zirvesi’nde Türkiye adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın yer aldığı aktarıldı.
Ajans, devlet başkanlarının uluslararası toplantılara katılımının farklı siyasi ve diplomatik gerekçelere bağlı olabileceğini ifade etti.
İlişkilerde ulusal çıkar vurgusu
APA’nın analizinin sonuç bölümünde, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki dostluk ve kardeşlik bağlarının devam edeceği görüşü dile getirildi. Bununla birlikte, son tartışmaların Azerbaycan kamuoyunun Türkiye’deki bazı siyasi ve toplumsal çevrelere yaklaşımını etkilediği öne sürüldü.
Ajans, iki ülke arasındaki yakın ilişkilerin devletlerin ayrı ulusal çıkarları bulunduğu gerçeğini ortadan kaldırmadığını vurguladı. Gelecek dönemde ilişkilerin bu çıkarlar gözetilerek yürütüleceği değerlendirmesinde bulundu.Kaynak: BirGün’ün APA analizinden aktardığı haber.
