Sosyal medya ve video platformları, ilk kez küresel ölçekte insanların en çok başvurduğu haber kaynağı haline geldi. Reuters Gazetecilik Araştırmaları Enstitüsü'nün yayımladığı 2026 Dijital Haber Raporu, haber tüketim alışkanlıklarında önemli bir değişime işaret etti.
Oxford Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren enstitünün hazırladığı rapora göre dünya genelinde insanların yüzde 54'ü haberleri sosyal medya ve video platformlarından takip ediyor. Yapay zeka destekli sohbet botlarının da dahil edilmesiyle bu oran yüzde 56'ya yükseliyor.
Buna karşılık televizyon haberlerini takip ettiğini belirtenlerin oranı yüzde 52, gazete ve haber siteleri ile uygulamalarını kullananların oranı yüzde 51 olarak ölçüldü. Radyodan haber alanların oranı ise yüzde 21'de kaldı.
Araştırma, 48 ülkede yaklaşık 100 bin kişinin katılımıyla çevrimiçi anket yöntemi kullanılarak gerçekleştirildi.
Gençler haberi sosyal medyada buluyor
Katılımcıların yüzde 30'u sosyal medya ve video platformlarını birincil haber kaynağı olarak gördüğünü belirtirken, bu oran 18-24 yaş grubunda yüzde 50'ye ulaştı.
Araştırma, platformların haber tüketiminde farklı roller üstlendiğini de ortaya koydu. Kullanıcılar X ve YouTube'u daha çok doğrudan haber bulmak amacıyla kullanırken, Facebook, Instagram ve TikTok'ta haberlere çoğunlukla diğer içerikleri tüketirken rastlıyor.
Televizyon ise yalnızca 45 yaş üstü kullanıcılar arasında en yaygın haber kaynağı olma özelliğini koruyor.
Reuters Enstitüsü raporunun başyazarı Jim Egan, bu değişimi "ani bir dönüşümden çok kademeli bir kayış" olarak tanımlarken, bunun medya sektörü açısından önemli bir eşik olduğunu vurguladı.
Geleneksel medyanın gelir sorunu büyüyor
Rapora göre geleneksel medya kuruluşlarının ekonomik sorunları da derinleşiyor. Katılımcıların yalnızca yüzde 17'si çevrimiçi haber içerikleri için ödeme yaptığını belirtirken, dijital reklam gelirlerinin büyük bölümü Google ve Meta gibi teknoloji şirketlerinde toplanmaya devam ediyor.
Araştırmada, haber siteleri ve uygulamalarının hiçbir yaş grubunda birinci haber kaynağı olarak öne çıkmaması dikkat çekti. Raporda, bunun medya kuruluşlarının erişim, etkileşim ve gelir üretme kapasitesi üzerinde ciddi etkiler yaratabileceği değerlendirildi.
Habere güven geriliyor
180 sayfalık rapor, video içeriklere yönelimin artması, bireysel içerik üreticilerinin güç kazanması ve geleneksel medyaya duyulan güvenin azalması gibi eğilimleri de doğruladı.
Katılımcıların yalnızca yüzde 37'si haberlerin çoğuna güvendiğini ifade etti. Bu oran, araştırmanın ölçtüğü en düşük güven seviyesi olarak kaydedildi.
Yapay zeka haber tüketiminde yükselişte
Rapora göre yapay zeka destekli sohbet botları da haber tüketiminde giderek daha fazla yer ediniyor.
Katılımcıların yüzde 10'u haftalık olarak ChatGPT benzeri yapay zeka araçlarını haber almak amacıyla kullandığını belirtirken, bu oran geçen yıl yüzde 7 düzeyindeydi.
Jim Egan, üretken yapay zeka teknolojilerindeki hızlı gelişimin medya yöneticileri ve politika yapıcılar açısından en önemli sınamalardan biri haline geldiğini belirterek, sektörün bu dönüşüme nasıl uyum sağlayacağının kritik önem taşıdığını ifade etti.
Kaynak: gazete oksijen
