ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu arasında Beyaz Saray'da gerçekleştirilen 90 dakikalık görüşmenin ayrıntıları kamuoyuna yansıdı. Axios'un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre görüşmenin ana gündemini İran'a yönelik politika seçenekleri ve ABD-İsrail savunma iş birliğinin geleceği oluşturdu.
Habere göre Trump ile Netanyahu, İran konusunda üç farklı senaryoyu değerlendirdi. İlk senaryoda ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner aracılığıyla diplomatik müzakerelerin sürdürülmesi öngörülüyor. Ancak taraflar arasında önemli görüş ayrılıklarının devam ettiği belirtilirken, İsrailli kaynaklar Netanyahu'nun bu seçeneğin başarı şansına kuşkuyla yaklaştığını aktardı.
İkinci senaryoda İran'a yönelik ekonomik baskının artırılması amacıyla mevcut yaptırımların genişletilmesi ve deniz ablukasının sürdürülmesi ele alındı.
Üçüncü senaryo ise İran'a yönelik doğrudan askeri operasyonların yeniden başlatılması ve saldırıların yoğunlaştırılması ihtimalini içeriyor.
Askeri yardım yerine ortak savunma fonu önerisi
Axios'un aktardığı bilgilere göre Netanyahu, görüşmede ABD ile savunma ilişkilerinin yapısını değiştirecek yeni bir öneri sundu. Buna göre İsrail, önümüzdeki on yıl içinde ABD'den aldığı doğrudan askeri yardımı kademeli olarak sıfıra indirmeyi hedefliyor.
Öneri kapsamında mevcut doğrudan askeri yardım modelinin yerine, İsrail'in hava savunma sistemlerinin geliştirilmesi için 5 ila 10 milyar dolar arasında kaynak ayrılması ve yeni nesil silah teknolojilerinin ortak araştırma ve geliştirilmesi amacıyla 16 milyar dolarlık ortak fon oluşturulması planlanıyor.
ABD ile İsrail arasında 1998 yılından bu yana onar yıllık dönemleri kapsayan üç uzun vadeli askeri yardım anlaşması bulunuyor. Hâlen yürürlükte olan ve 2019-2028 dönemini kapsayan anlaşma kapsamında İsrail'e toplam 38 milyar dolarlık askeri destek sağlanması öngörülüyor.
Netanyahu, mayıs ayında CBS News'e verdiği röportajda da İsrail'in uzun vadede ABD'nin doğrudan askeri yardımına bağımlılığını azaltması gerektiğini savunmuş, bu dönüşümün Kongre'deki siyasi dengelerin değişmesini beklemeden başlatılabileceğini ifade etmişti.
Öte yandan daha önce The Wall Street Journal, İran ile yaşanan gerilimin Trump ile Netanyahu arasındaki ilişkilerde görüş ayrılıklarını derinleştirdiğini öne sürmüştü. Gazetenin haberinde, Trump'ın bu süreçte yardımcılarına Netanyahu ile görüşmek istemediğini söylediği iddia edilmişti.
Kaynak:Yakın Doğu Haber
