Birleşmiş Milletler bünyesinde gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler Kadın Statüsü Komisyonu’nun 70. oturumunda (CSW70), ABD’nin müzakerelerdeki tutumu uluslararası kadın örgütleri tarafından sert şekilde eleştirildi.

Avrupa ve Kuzey Amerika’dan sivil toplum kuruluşlarını temsil eden NGO CSW Grubu, BM delegelerine hitaben yayımladığı açık mektupta, ABD’nin yaklaşımının kadın hakları açısından “geri gidiş riski” taşıdığına dikkat çekti.

Pekin kazanımları tartışmaya açıldı

Açık mektupta, 1995 yılında kabul edilen Pekin Eylem Platformu kapsamındaki kazanımların tehlikeye atıldığı vurgulandı.

ABD’nin:

  • Konsensüs süreçlerini zorlaştırdığı

  • Tek başına “hayır” oyu kullandığı

  • Uzlaşı yerine müzakereleri tıkadığı

öne sürüldü.

Kadın örgütleri, bu tutumun ABD’nin geçmişteki “kadın hakları liderliği” rolünden uzaklaştığını gösterdiğini ifade etti.

“Toplumsal cinsiyet” ve “üreme hakları” tartışması

Mektupta, ABD tarafından önerilen değişikliklerin yalnızca teknik düzenlemeler olmadığı, aksine temel hakları zayıflatma riski taşıdığı belirtildi.

Özellikle:

  • “Toplumsal cinsiyet” kavramının metinlerden çıkarılması

  • Üreme sağlığı ve haklarına yapılan atıfların kaldırılması

gibi girişimlerin, kadınlar ve kız çocuklarına yönelik hukuki korumaları zayıflatabileceği ifade edildi.

Haklarda “hiyerarşi” uyarısı

Kadın örgütleri, “biyolojik cinsiyet” ile “toplumsal cinsiyet”in ayrıştırılmasının, başta trans kadınlar olmak üzere kırılgan gruplar açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Bu yaklaşımın:

  • Haklar arasında bir hiyerarşi yaratabileceği

  • Evrensel hakları geri alınabilir ayrıcalıklara dönüştürebileceği

uyarısında bulunuldu.

Bedensel özerklik ve dijital güvenlik vurgusu

Açık mektupta ayrıca, kadınların adalete erişiminin yalnızca hukuki prosedürlerle sınırlı olmadığına dikkat çekildi.

Şu alanlarda geri adım riskine işaret edildi:

  • Bedensel özerklik: Üreme haklarının zayıflatılması

  • Dijital güvenlik: Çevrimiçi şiddete karşı korumanın yetersiz kalması

Kadın örgütleri, bu başlıklar ele alınmadan “gerçek adaletin” mümkün olmayacağını belirtti.

“ABD izolasyona sürükleniyor”

Mektupta, oylamalarda ABD’nin yalnız kalmasına dikkat çekilerek, bu durumun ülkenin uluslararası alanda “izolasyona yaklaştığı” şeklinde yorumlandı.

ABD’ye, Pekin taahhütlerini zayıflatan girişimlerden vazgeçme ve uluslararası kadın hakları mekanizmalarının bütünlüğünü koruma çağrısı yapıldı.

Süreç önümüzdeki yıllarda da gündemde

Kadın örgütleri, söz konusu yaklaşımın yalnızca bu yıla özgü olmadığını ve Donald Trump döneminde şekillenen politikaların devamı niteliği taşıdığını öne sürüyor.

Bu nedenle önümüzdeki süreçte:

  • “Toplumsal cinsiyet” tanımının yeniden tartışmaya açılması

  • Üreme hakları alanında daralma girişimleri

gibi başlıkların uluslararası gündemde kalmaya devam edeceği değerlendiriliyor.

Kadın örgütlerinden çağrı

Uluslararası kadın örgütleri, hükümetlere Pekin Eylem Platformu’nu bir “tavan” değil, asgari bir zemin olarak görme çağrısında bulundu.

Açıklamada, kadın haklarında geri adım riskine karşı küresel dayanışmanın önemine vurgu yapıldı.