Orta Doğu’da ABD-İsrail ile İran arasında yaşanan gerilim, küresel enerji piyasalarını doğrudan etkilemeye devam ediyor. Özellikle jet yakıtı fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, havacılık sektörünü yeni bir maliyet krizinin eşiğine getirdi.
Argus Media verilerine göre, ABD Jet Yakıt Endeksi Mart ayı sonunda galon başına 2,17 dolardan 4,57 dolara yükselerek iki katından fazla arttı.
Dev Şirketlerden Maliyet ve İptal Uyarısı
Artan yakıt maliyetleri, havayolu şirketlerinin operasyonlarını doğrudan etkilemeye başladı. ABD’nin önde gelen havayolu firmalarının üst yöneticileri, mevcut durumun sürdürülebilir olmadığını belirterek önemli uyarılarda bulundu.
United Airlines CEO’su Scott Kirby, uçuşların yaklaşık %5’inin azaltılacağını açıkladı. Ayrıca yakıt fiyatlarındaki artışın şirket üzerinde yıllık bazda yaklaşık 11 milyar dolarlık ek yük oluşturabileceğini ifade etti.
Delta Air Lines CEO’su Ed Bastian ise yalnızca Mart ayında oluşan ek maliyetin 400 milyon dolara ulaştığını belirtti. Bu maliyet artışının bilet fiyatlarına kademeli olarak yansıtılmaya başlandığı da bildirildi.
Hürmüz Boğazı’nda Lojistik Kriz Riski
Küresel jet yakıtı tedarikinde kritik rol oynayan Orta Doğu hattında yaşanan gelişmeler, arz güvenliğini tehdit ediyor. Bölgedeki sevkiyatların önemli bir kısmı, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyor.
Uzmanlara göre, bu bölgedeki gerilim nedeniyle tanker trafiğinin yavaşlaması, günlük yaklaşık 1,1 milyon varillik yakıt arzının piyasaya ulaşmasını zorlaştırıyor. Küresel jet yakıtı ihracatının yaklaşık %15–17’sinin bu bölgeden sağlandığı belirtiliyor.
Stoklar Kritik Seviyede
Sektör uzmanları, havayolu şirketlerinin mevcut yakıt stoklarının birkaç hafta içinde kritik seviyelere düşebileceğini ve bunun daha geniş çaplı uçuş iptallerine yol açabileceğini vurguluyor. Artan maliyetler ve arz daralması, önümüzdeki dönemde bilet fiyatlarının da yükselmesine neden olabilir.
Kaynak: ekonomim
