İZMİR | Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik fabrikasında 9 Kasım’da meydana gelen patlamanın ardından yangın çıktı. İzmir Valisi Süleyman Elban, bakım sırasında düşen tavan vincinden kopan parçaların doğal gaz hattına çarptığını açıkladı. Patlamaya ilişkin soruşturmada altı kişi gözaltına alındı ve dört Cumhuriyet savcısı görevlendirildi. Soruşturma, patlamanın nasıl meydana geldiğini ve sorumlulukları belirlemek üzere sürüyor.
Dört gün önce 20 yaşındaki Eyüp Eğinli yaşamını yitirmişt
HABAŞ’ın Aliağa tesislerinde 21 Ekim’de taşeron firma çalışanı 55 yaşındaki Hakan Doğan, yaklaşık sekiz metre yükseklikten düşerek hayatını kaybetti. 5 Kasım’da ise 20 yaşındaki taşeron işçi Eyüp Eğinli, bir iş makinesinin lastiğine hava basıldığı sırada meydana gelen patlamada ağır yaralandı. Hastaneye kaldırılan Eğinli kurtarılamadı. Dört gün sonra aynı tesislerde 17 işçinin hayatını kaybettiği patlama meydana geldi.
Önceki işçi ölümlerinde şirketin sorumluluğu mahkemeye taşındı
Fabrikada 2020’de sac değişimi sırasında yüksekten düşerek hayatını kaybeden Kadir Özdemir’in ailesi tazminat davası açtı. Yargılamada, işçilerin güvenli yaşam hattı olmadan yüksekte çalıştırılması gündeme geldi. Mahkeme HABAŞ’ı yüzde 70 oranında kusurlu buldu.
Aynı yıl HABAŞ Limanı’nda taşeron firmaya bağlı çalışan vinç operatörü Raif Çatan, gece vardiyasında gemiye yükleme yapılırken denize düşerek yaşamını yitirdi. Dava dosyasında denize düşme riskinin daha önce tutanaklara geçtiği gündeme geldi. Aralarında HABAŞ liman yöneticileri ile taşeron şirket yetkililerinin bulunduğu beş sanığa 2 yıl 6’şar ay hapis cezası verildi. Basına yansıyan bilgilere göre dosyanın istinaf incelemesi sürüyordu.
Çelikhanede patlamalar, limanda işçi ölümleri
HABAŞ’ın Aliağa tesislerinde 2018’de iki ayrı patlama meydana geldi. Temmuz ayındaki patlamada yaralanan beş işçiden biri hayatını kaybetti. Ağustostaki patlamada üç işçi ağır yaralandı. Aynı yıl Hasan Bostancı, fabrikanın toz toplama bacasından düşerek yaşamını yitirdi. 2019’da ise bir potanın devrilmesi sonucu sıvı çeliğin çalışma alanına dökülmesiyle 11 işçi yaralandı.
Ocak 2024’te HABAŞ Limanı’nda temizlik işçisi olarak çalışan Kemal Özdemir, gemiye yükleme sırasında üzerine metal bobin düşmesi sonucu hayatını kaybetti. Aynı yıl mayıs ayında çelik ocağındaki patlamada dört işçi yaralandı. Eylül 2025’te çelikhanede meydana gelen bir başka patlamada ise biri ağır yedi işçi yaralandı.
Şirket, 2020’de kıdemli işçilerin işten çıkarılmasıyla da gündeme geldi. O dönemde soL Haber’e yansıyan işçi anlatımlarında, çalışanlara ücret zammından vazgeçmeleri ve sendikadan ayrılmaları yönünde baskı yapıldığı ileri sürüldü. Salgın döneminde ise işçiler, üretim sürerken sağlık önlemlerinin yetersiz kaldığını ve ücret haklarının ödenmediğini bildirdi.
HABAŞ yönetimine 2017’deki LPG patlaması davasında hapis cezası
Aliağa’daki fabrikadan ayrı bir tesiste, 29 Nisan 2017’de Kocaeli’nin Körfez ilçesi açıklarında HABAŞ’a ait LPG tankerinin bulunduğu platformda patlama meydana geldi. İşçi Nail Demirci hayatını kaybetti, 10 kişi yaralandı. Patronlar Dünyası’nın aktardığına göre Kocaeli 1. Ağır Ceza Mahkemesi, Mayıs 2026’da HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran ile dört şirket yöneticisine 4 yıl 10 ay 10’ar gün hapis cezası verdi. Sanık avukatlarının kararı istinafa taşıyacağı bildirildi.
İsrail, şirketin 2023 ihracat pazarları arasında yer aldı
HABAŞ’ın 2023 sürdürülebilirlik raporunda İsrail, şirketin çelik sattığı ülkeler arasında gösterildi. Türkiye, Mayıs 2024’te İsrail’le doğrudan ticareti durdurduğunu açıkladı. Sonrasında Filistin üzerinden dolaylı ticaret yapıldığına ilişkin iddialar gündeme geldi. Ticaret Bakanlığı, Filistin’e gönderilen ürünlerin Filistin’de kullanıldığını savundu. HABAŞ’a ilişkin şirket raporu, 2023’teki ticari ilişkiyi belgeliyor.
Aliağa’daki soruşturma sürerken, fabrikanın son ne zaman denetlendiği, önceki ölümlerin ardından hangi önlemlerin alındığı ve bakım sırasında işçilerin güvenliğinden kimlerin sorumlu olduğu yanıt bekliyor.
Kaynak:Sol Haber