Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), nisan ayında küresel gıda fiyatlarının artan enerji maliyetleri, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler ve bitkisel yağ fiyatlarındaki sert yükselişin etkisiyle art arda üçüncü ayda da yükseldiğini ve son 38 ayın en yüksek seviyesine ulaştığını bildirdi.
FAO’dan yapılan açıklamaya göre, gıda ürünlerinin uluslararası fiyatlarındaki aylık değişimleri izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, nisanda bir önceki aya göre yüzde 1,6 artarak 130,7 puana yükseldi. Böylece endeks, Şubat 2023’ten bu yana görülen en yüksek seviyesini kaydetmiş oldu. Endeks, geçen yılın aynı dönemine göre de yüzde 2 artış gösterdi.
Açıklamada, “FAO Gıda Fiyat Endeksi, artan enerji maliyetleri ve Orta Doğu’daki çatışmaların neden olduğu tedarik aksaklıklarının etkisiyle nisanda art arda üçüncü ayda yükseldi” ifadelerine yer verildi.
Alt kalemlere bakıldığında, FAO Tahıl Fiyat Endeksi nisanda aylık bazda yüzde 0,8, yıllık bazda ise yüzde 0,4 artış gösterdi. ABD’deki kuraklık ve Avustralya’daki yetersiz yağış beklentileri dünya buğday fiyatlarını yukarı taşırken, enerji maliyetlerindeki artış ve Hürmüz Boğazı kaynaklı riskler gübre fiyatlarını yükselterek buğday piyasasını destekledi.
Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi nisanda yüzde 5,9 artarak son 21 ayın zirvesine çıktı. Palmiye, soya, ayçiçeği ve kolza yağındaki yükselişte ham petrol fiyatlarındaki artışın biyoyakıt talebini artırması etkili oldu. Palmiye yağı ise Güneydoğu Asya’daki üretim düşüşü endişeleriyle üst üste beşinci ayda da yükseldi.
FAO Et Fiyat Endeksi, nisanda yüzde 1,2 artarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Özellikle Brezilya’da kesime hazır sığır arzındaki daralma, küresel sığır eti fiyatlarını yukarı taşıdı.
Buna karşılık Şeker Fiyat Endeksi yüzde 4,7 geriledi. Bu düşüşte Çin ve Tayland’daki olumlu üretim beklentileri ile Brezilya’da hasadın başlaması etkili oldu. Süt Ürünleri Endeksi ise Avrupa ve Okyanusya’daki yüksek üretim kapasitesinin etkisiyle yüzde 1,1 azaldı.
FAO ayrıca Küresel Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu’nu da yayımladı. Buna göre 2025 yılı küresel tahıl üretim tahmini yüzde 6 artırılarak 3 milyar 40 milyon metrik tonla rekor seviyeye çıkarıldı. Bu revizyon, küresel arz görünümünün genel olarak olumlu seyrettiğine işaret etti.
Öte yandan 2026 yılı buğday üretim tahmini 817 milyon tona düşürüldü. Yaklaşık yüzde 2’lik gerilemeye rağmen üretimin son 5 yıl ortalamasının üzerinde kalması bekleniyor. Raporda, Hürmüz Boğazı’ndaki olası kapanma riskinin enerji ve gübre maliyetlerini artırarak üretim üzerinde baskı oluşturduğu da vurgulandı.
Kaynak: gazete oksijen
