Almanya merkezli Deutsche Welle (DW), bu yılki Freedom of Speech Award’ı Hong Konglu yayıncı ve Apple Daily gazetesinin kurucusu Jimmy Lai’ye verdi. DW Genel Müdürü Barbara Massing, Lai’nin “bağımsız gazeteciliğin giderek daraldığı bir ortamda, yüksek kişisel risk altında basın özgürlüğünü savunduğunu” vurguladı.
Lai, Hong Kong’daki demokrasi yanlısı hareketin en tanınan figürlerinden biri olarak biliniyor. 2020’de tutuklanan Lai, Aralık 2025’te “yabancı güçlerle iş birliği” ve “kışkırtıcı yayınlar” gerekçesiyle suçlu bulunmuş, Şubat 2026’da ise 20 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.
DW’nin ödülü, 23 Haziran’da Bonn’da düzenlenecek törenle gıyaben takdim edilecek. Lai, Mart ayında da Almanya’daki medya birlikleri tarafından “Basın Özgürlüğü Ödülü”ne layık görülmüş, bu ödülün 6 Mayıs’ta Berlin’de gıyaben sunulacağı açıklanmıştı.
Bu gelişme, Almanya’nın uluslararası basın özgürlüğü mücadelesine verdiği desteği bir kez daha öne çıkarırken, Hong Kong’daki baskı ortamına karşı küresel dayanışmanın önemini hatırlatıyor.
Jimmy Lai kimdir?
Guangzhou'da varlıklı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Jimmy Lai'nin yaşamı, Çin İç Savaşı'nın yarattığı yıkımla altüst oldu. Babası kaçmak zorunda kaldı, annesi çalışma kampına gönderildi ve aile tüm varlığını kaybetti. Lai, 12 yaşındayken "Hong Kong'dan gelen bir çikolatanın tadıyla" daha özgür bir hayatın mümkün olduğuna inanarak bir balıkçı teknesine saklanıp buraya kaçtı.
1960'ların Hong Kong'unda hayata sıfırdan başlayan Lai, 1981'de kurduğu Giordano markasıyla kısa sürede tekstil sektöründe büyük başarı elde etti. Ancak 1989'daki Tiananmen katliamı, hayatında bir dönüm noktası oldu. O tarihten sonra demokrasi ve ifade özgürlüğü mücadelesine açıkça destek verdi.
Çin hükümetini eleştiren yazıları nedeniyle ana karadaki ticari faaliyetleri engellenince medya sektörüne yöneldi. Önce Next Magazine, ardından da Hong Kong'un en etkili gazetelerinden Apple Daily'yi kurdu. Yayınları, hükümet politikalarını sorgulayan bağımsız haberciliği ve kamuoyunda geniş karşılık bulan üslubuyla tanındı.
Lai, yıllar içinde Pekin yönetiminin en sert eleştirmenlerinden biri hâline geldi. 2014'teki Şemsiye Hareketi ve 2019'daki protestolara bizzat katıldı. 2020'de Ulusal Güvenlik Yasası'nın yürürlüğe girmesinin ardından tutuklandı. Apple Daily ise 2021'de kapatıldı. Aralık 2023'te ulusal güvenlik yasası kapsamında suçlu bulundu ve Şubat 2024'te 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Ailesi, 78 yaşındaki Lai'nin sağlık durumundan endişe duyuyor. Oğlu Sebastien Lai, babasını beş yıldır göremediğini ve yalnızca mektupla iletişim kurabildiğini belirtiyor. Aile, Lai'nin cezaevinde hayatını kaybetme ihtimalinin yüksek olduğunu ifade ederken, bazı uluslararası aktörlerin Lai'nin serbest bırakılması için girişimlerde bulunduğu biliniyor.
Kaynak:DW Türkçe
