Birleşmiş Milletler’de (BM) aidat krizi uluslararası kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. Reuters, AP ve çeşitli uluslararası yayın kuruluşlarında yer alan haberlere göre, ABD’nin BM’ye yönelik ödenmemiş zorunlu aidatlarının 4 milyar doların üzerine çıktığı bildiriliyor.
BM Genel Sekreteri António Guterres, Nisan ayı sonunda yaptığı açıklamada, üye ülkelerin aidat yükümlülüklerini yerine getirmesinin zorunlu olduğunu belirterek, aidatların “pazarlık konusu yapılamayacağını” söyledi.
Uluslararası ajanslarda yer alan bilgilere göre borcun büyük bölümünü BM’nin olağan bütçesi ile barış gücü operasyonlarına ilişkin ödemeler oluşturuyor. ABD yönetiminin ise yeni ödeme öncesinde BM’de bazı mali ve idari reformların hayata geçirilmesini istediği iddia ediliyor.
Reuters kaynaklı haberlerde; Washington’un BM harcamalarının azaltılması, bazı barış gücü misyonlarının gözden geçirilmesi, bürokrasinin küçültülmesi, uzaktan çalışma uygulamalarının artırılması ve dijital dönüşüm süreçlerinin hızlandırılması gibi talepleri gündeme getirdiği aktarıldı.
Haberlere göre ABD tarafı ayrıca, BM içindeki mali yapı ve bazı fon mekanizmalarının yeniden düzenlenmesini de talep ediyor. Özellikle Çin’in BM içindeki etkisine ilişkin tartışmaların da diplomatik görüşmelerde gündeme geldiği belirtiliyor.
ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Michael Waltz tarafından Kongre’de yapılan değerlendirmelerde, Amerikan kamu kaynaklarının “ABD çıkarları doğrultusunda kullanılması gerektiği” yönünde mesajlar verildiği ifade edildi.
Öte yandan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından savunulan “yardım yerine ticaret” yaklaşımının da BM ve uluslararası yardım politikalarında yeni bir dönemin işareti olabileceği yorumları yapılıyor.
BM yönetimi ise kurumun mali sürdürülebilirliği konusunda endişelerini sürdürürken, mevcut Genel Sekreterlik yönetiminin bütçe kesintileri ve personel azaltımı dahil çeşitli tasarruf adımları üzerinde çalıştığı belirtiliyor.
Uzmanlar, aidat krizinin yalnızca mali değil, aynı zamanda BM’nin gelecekteki siyasi dengeleri açısından da önemli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.