Uluslararası Af Örgütü, ABD, Kanada ve Meksika ev sahipliğinde düzenlenecek 2026 FIFA Dünya Kupası öncesinde, insan hakları ihlalleri ve güvenlik risklerine ilişkin kapsamlı bir rapor yayımladı.
“İnsanlık kazanmalı: 2026 FIFA Dünya Kupası’nda hakları savunmak, baskılarla başa çıkmak” başlıklı 36 sayfalık raporda, turnuvanın taraftarlar, futbolcular, gazeteciler, işçiler ve yerel topluluklar açısından ciddi riskler barındırdığı vurgulandı.
ABD’ye Yönelik Sert Eleştiriler
Raporda en sert eleştiriler turnuvanın ana ev sahiplerinden biri olan ABD’ye yöneltildi. Ülkede yaşanan gelişmeler “insan hakları acil durumu” olarak nitelendirilirken, uygulamaların “otoriter eğilimlerin belirgin bir göstergesi” olduğu ifade edildi.
Raporda özellikle ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi (ICE) tarafından yürütülen operasyonlara dikkat çekildi. Güvenlik güçlerinin sert müdahaleleri, gözaltılar ve sınır dışı uygulamaları örnek gösterildi.
Ayrıca bazı operasyonlarda sivillerin hayatını kaybettiği olaylara ve yüz binlerce kişinin sınır dışı edildiğine dair veriler raporda yer aldı.
Seyahat ve Katılım Kısıtlamaları
Raporda, bazı ülkelerin vatandaşlarına yönelik giriş kısıtlamaları da eleştirildi. Haiti ve İran vatandaşlarının ABD’ye girişinin tamamen yasaklandığı, Fildişi Sahili ve Senegal için ise kısmi kısıtlamalar uygulandığı belirtildi.
Turnuvaya katılacak bazı taraftar gruplarının ise güvenlik endişeleri nedeniyle kendilerini açıkça ifade etmekten çekindikleri aktarıldı. Özellikle LGBTİ+ taraftarların görünür olma konusunda risk algıladıkları ifade edildi.
Kanada ve Meksika’ya Yönelik Eleştiriler
Raporda yalnızca ABD değil, Kanada ve Meksika da eleştirildi.
Meksika’da turnuva süresince güvenlik önlemlerinin artırıldığı, ordu dahil 100 binden fazla güvenlik personelinin görevlendirildiği belirtildi. Ayrıca kayıp kişiler için planlanan barışçıl protestoların bastırılabileceği endişesine yer verildi.
Kanada’da ise özellikle Vancouver ve Toronto gibi ev sahibi şehirlerde evsizlerin daha fazla dışlanabileceği ve protesto hakkına yönelik kısıtlamaların gündeme gelebileceği ifade edildi. Barışçıl toplanma özgürlüğüne yönelik sınırlamaların bazı durumlarda protestoların dağıtılmasına yol açtığı da raporda vurgulandı.
"Baskı Riski" Uyarısı
Uluslararası Af Örgütü Almanya Sorumlusu Julia Duchrow, turnuvanın sadece bir spor organizasyonu olmaktan çıkma riski taşıdığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
Dünya Kupası, futbolun ötesinde baskı riskini artırabilir. Protesto eden veya eleştiri dile getiren herkes baskıyla karşı karşıya kalabilir.
Duchrow, mevcut uygulamaların devam etmesi halinde turnuvanın “devlet baskısının bir simgesine dönüşebileceğini” ifade etti.
FIFA’nın Tutumu
FIFA, henüz rapora resmi bir yanıt vermezken, tüzüğünde insan haklarına saygı ve bu hakların korunmasının teşvik edilmesi gerektiğini belirtiyor.
FIFA Başkanı Gianni Infantino daha önce yaptığı açıklamalarda, 2026 Dünya Kupası’nın tüm katılımcılar için kapsayıcı ve misafirperver bir ortamda gerçekleşeceğini ifade etmişti.
Kaynak: DW TÜRKÇE