Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin'in Şıncın kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında üçlü toplantıda bir araya geldi. İlk kez gerçekleştirilen üçlü zirvede Ukrayna Savaşı, nükleer silahların azaltılması ve küresel güvenlik konuları gündeme geldi. Yaklaşık 1,5 saat süren görüşmenin ardından üç ülke tarafından ortak deklarasyon yayımlandı.
MASADA HANGİ KONULAR VARDI?
Avrupa ve Orta Doğu'daki savaşlar ile Pasifik'teki güç rekabetinin gölgesinde gerçekleşen toplantıda Ukrayna, İran ve Kuzey Kore bağlantılı jeopolitik gelişmelerin yanı sıra nükleer silahlar, enerji ve küresel güvenlik konularının ele alınması bekleniyordu.
TRUMP: ŞU AN TARİH YAZIYORUZ
Toplantının açılışında konuşan ABD Başkanı Donald Trump, ev sahipliği dolayısıyla Şi Cinping'e teşekkür ederek üç ülke liderinin ilk kez üçlü formatta bir araya gelmesinden memnuniyet duyduğunu söyledi.
Trump, "Bu seyahatimde, ABD, Rusya ve Çin liderleri arasındaki ilk üçlü toplantıyı gerçekleştirme fırsatı bulmaktan dolayı son derece memnunum. Şu an tarih yazıyoruz. Üçümüzün konuşacağı çok şey var ve şimdiden pek çok konuyu ele aldık" ifadelerini kullandı.
Dünyanın en büyük üç ülkesinin liderleri olarak yalnızca kendi halklarını değil, tüm dünyayı etkileyen konularda sorumluluk taşıdıklarını belirten Trump, açık, saygılı ve verimli bir diyalog kurulması gerektiğini savundu.
Sorunların diyalogdan kaçınarak çözülemeyeceğini söyleyen Trump, zirvenin önemli konularda yeni fırsatlar ve yaklaşımlar geliştirilmesine imkân sağlayacağını ifade etti.
NÜKLEER SİLAHLAR GÜNDEMDE
ABD, Rusya ve Çin'in dünyanın en büyük nükleer güçleri olduğunu vurgulayan Trump, üç ülkenin nükleer silahların azaltılması ve kullanılma riskinin düşürülmesi konusunda önemli bir konumda bulunduğunu söyledi.
Nükleer silahların azaltılmasının zor bir süreç olduğunu belirten Trump, dünya genelinde nükleer silahların yayılmasının önlenmesini de görüşeceklerini kaydetti.
İran'ın nükleer programına da değinen Trump, "İran'da yaptığımız şey bu. İran'ın nükleer silah sahibi olmasına müsaade etmeyeceğiz" dedi.
UKRAYNA SAVAŞI VE ULUSLARARASI CEZA MAHKEMESİ
Rusya-Ukrayna Savaşı'nın da görüşmede ele alınacağını belirten Trump, Putin ile daha önce bu konuda görüştüğünü hatırlattı.
Trump, "Ben de Putin de umuyoruz ki karşı taraf da bu savaşın sona erdiğini görmek istiyor" ifadelerini kullandı.
Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni (UCM) de eleştiren Trump, mahkemenin yetki sınırlarını aştığını savunarak ülkelerin egemenlik haklarının korunması gerektiğini söyledi.
PUTİN: ÜLKELERİMİZİN BİRÇOK ORTAK ÇIKARI BULUNUYOR
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) daimi üyeleri olan ABD, Rusya ve Çin liderlerinin ilk kez üçlü formatta bir araya geldiğine dikkat çekerek, toplantının düzenlenmesinden dolayı Çin'e teşekkür etti.
Üç ülkenin İkinci Dünya Savaşı'nda galip gelen devletler olduğunu hatırlatan Putin, uluslararası barış ve güvenliğin korunması konusunda ortak sorumluluk taşıdıklarını söyledi.
Birleşmiş Milletler'in kuruluşunda üç ülkenin de öncü rol üstlendiğini belirten Putin, BM Şartı ve uluslararası hukuk sisteminin korunması ve güçlendirilmesinin ortak sorumlulukları olduğunu ifade etti.
Görüşmede küresel ve bölgesel ekonomik ilişkilerin yanı sıra gıda ve enerji güvenliği konularının da ele alınacağını belirten Putin, Ukrayna meselesi dahil bölgesel çatışmaların çözümünde üç ülkenin ortak çıkarları bulunduğunu dile getirdi.
Putin, uluslararası terörizm ve organize suçla mücadelede de işbirliğinin önemine dikkat çekerek, üç ülkenin karşılıklı saygı, eşitlik ve çıkar dengesi temelinde hareket etmesinin küresel güvenliğe katkı sağlayacağını söyledi.
ÜÇ ÜLKEDEN BARIŞ DEKLARASYONU
Üç liderin görüşmesinin ardından ABD, Çin ve Rusya tarafından "Barışa Yönelik Deklarasyon" başlıklı ortak açıklama yayımlandı.
Açıklamada, üç ülkenin Birleşmiş Milletler'in küresel sorunlara daha etkin yanıt verebilmesi ve uluslararası barış ile güvenliğin sağlanmasındaki temel görevini yerine getirebilmesi için BM reformuna bağlı olduğu bildirildi.
Üç ülkenin, tüm ülkelerin yararına rafine edilmiş petrol ürünlerinin üretimini ve tedarikini artırmayı planladığı belirtilirken enerji arzında istikrarın önemi vurgulandı.
Deklarasyonda ayrıca üst düzey devlet görevlilerinin dokunulmazlığına ilişkin ilke ve Uluslararası Ceza Mahkemesi dahil uluslararası kuruluşların yetkilerini kötüye kullanmaması gerektiği ifade edildi.
Nükleer silahlarla ilgili bölümde ise nükleer savaşların kazananının olmayacağı ve hiçbir zaman yapılmaması gerektiği vurgulandı. Üç ülkenin nükleer risklerin azaltılması ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi konusunda diyalog yürüteceği kaydedildi.
Kaynak: Birgün