AKP Sosyal Politikalardan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Hülya Terzioğlu’nun, Çorum’daki Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Uygulama Camii’nin açılışında erkek protokol üyeleriyle ön sırada oturması tartışma yarattı. Kur’an tilaveti sırasında çekilen fotoğraf nedeniyle eleştirilen Terzioğlu, kendisini savunurken feministlere karşı yazdığı reddiyeleri hatırlattı.
Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ndeki öğretim üyeliği ve KADEM Sakarya kurucu temsilciliğiyle kentte tanınan Terzioğlu’nun açıklamasını, eski AKP milletvekili Şamil Tayyar kamuoyuyla paylaştı.
Fotoğraf namaz sırasında çekilmedi
8 Kasım’da gerçekleştirilen cami açılışına İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi de katıldı. Terzioğlu’nun erkek protokol üyeleriyle yan yana Kur’an dinlediği görüntüler, kadın ve erkeklerin ayrı oturması gerektiğini savunan çevrelerin tepkisine neden oldu.
Tayyar’ın aktardığına göre Terzioğlu, havanın soğuk olması üzerine Bakan Çiftçi’nin önerisiyle camiye geçtiklerini, ardından cemaatin içeri dolduğunu anlattı. Tilavetin bitiminde kadın mahfiline geçerek namazını orada kıldığını belirten Terzioğlu, tartışılan fotoğrafın bu kısa aralıkta çekildiğini söyledi.
Savunmasında feminizme karşıtlığını vurguladı
Terzioğlu, fotoğraf üzerinden kendisine yöneltilen eleştirilere şu sözlerle yanıt verdi:
“Feminist bile ilan ettiler, oysa benim feministlere karşı kaç tane reddiyem var.”
Tayyar, Terzioğlu’na yönelik tepkileri mahalle baskısı olarak değerlendirdi. Emekli müftü ve eski milletvekili İhsan Özkes de görüntünün namaz sırasında çekilmediğine dikkat çekerek kadınlarla erkeklerin aynı ortamda Kur’an dinlemesinin dinen sakıncalı olmadığını savundu.
Kadınların camilerde eşitlik talebi yeni değil
Terzioğlu savunmasında feminizmle arasına mesafe koyarken, kadınların ibadet mekânlarında karşılaştığı ayrımcılık uzun süredir kadın örgütlerinin gündeminde.
Sivil Sayfalar’da 20 Haziran 2017’de yayımlanan “Kadınlar Camilerin Neresinde?” başlıklı yazı, Kadına Şiddete Karşı Müslümanlar’ın tartışmalarını aktarıyor. Katılımcılar, kadınlara ayrılan bölümlerin karanlık, bakımsız, kullanışsız ve caminin ortak atmosferinden kopuk olmasını eleştiriyor; kadınların da caminin tarihî, sanatsal ve manevi ortamından eşit yararlanmasını istiyor.
Yazıda uygun abdest alanlarının eksikliğinin kadınları evde namaz kılmaya yönelttiği belirtiliyor. Çocuklarla katılımı kolaylaştıracak düzenlemeler ve kadınların cuma, bayram, cenaze namazlarından dışlanmaması talep ediliyor. Öneriler arasında, caminin perde veya paravanla iki eşit bölüme ayrılması da bulunuyor.
Müslüman feministler de bu mücadelenin içinde
Kadınların camilere erişimi ile feminist mücadele arasındaki bağlantıyı, Havle Kadın Derneği kendi kuruluş metninde ortaya koyuyor. Kendisini Müslüman feminist bir dernek olarak tanımlayan Havle, Kadına Şiddete Karşı Müslümanlar ve Kadınlar Camilerde gibi oluşumların kadınlar için feminizm içinde alan açtığını belirtiyor.
Dinin ataerkil yorumlarına ve dini referanslarla meşrulaştırılan toplumsal baskılara karşı mücadele ettiğini açıklayan dernek, feminist olan veya olmayan kadınların dayanışabildiği bir alan oluşturmayı hedefliyor. Bu yaklaşım, Terzioğlu’nun açıklamasına verilmiş doğrudan bir yanıt değil; kadınların inanç alanındaki eşitlik mücadelesinin mevcut örneklerinden biri.
Editörün notu
Ne güzel yapmışsınız, Sayın Terzioğlu. Erkeklerle yan yana oturmuşsunuz. Bunda savunma gerektiren ne var?
Şaşırtıcı olan, oturduğunuz yer yüzünden hedef alınmanız karşısında feministlere karşıtlığınızı bir savunma olarak sunmanız.
Feminist olmadığınızı biliyoruz. Ancak kadınların eşitlik hakkı, yalnızca feminist olduklarında savunulacak bir hak değil. Camilerde kadınlara ayrılan karanlık, bakımsız bölümlere itiraz eden feministler, sizin erkeklerle yan yana oturduğunuz için hedef alınmanıza da karşı çıkabilir.
Biz kadınların ibadethanelerdeki yerini değil, erkek egemenliğini sorgularız. Sizin eşitlik hakkınızı da savunuruz. Çünkü eşitlik, aynı düşünenlerin birbirine tanıdığı bir ayrıcalık değildir.
Kaynaklar: T54; Memurlar.net; Sakarya Son Dakika; Sivil Sayfalar, “Kadınlar Camilerin Neresinde?: Tartışmalar, Öneriler” (20 Haziran 2017); Havle Kadın Derneği, “Biz Kimiz?”