ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun hafta sonu yaptığı telefon görüşmesi, İran’a yönelik saldırıların yeniden başlatılması tartışmasını gündeme taşıdı. İsrail merkezli Ynet’e konuşan ve görüşmenin içeriğini bildiği belirtilen bir kaynak, iki lider arasında sert bir tartışma yaşandığını ileri sürdü. Netanyahu’nun ofisi bu iddiayı reddetti. Görüşmenin yapıldığını doğrulayan üst düzey bir İsrailli yetkili de konuşmanın gergin geçtiği yönündeki anlatıma itiraz etti.
Telefon görüşmesinin seyrine ilişkin farklı anlatımların ardından iki liderin kamuoyuna yaptığı açıklamalar, İran konusunda izledikleri çizgiyi ortaya koydu. Netanyahu, İran yönetiminin devrilmesini İsrail’in güvenliği açısından zorunlu gördüğünü savundu. Trump ise ABD kuvvetlerinin hazır beklediğini belirtirken Doha’nın arabuluculuğuyla yürütülen temaslardan bir anlaşma çıkabileceğini söyledi.
Netanyahu, Knesset’te İran yönetiminin devrilmesini savundu
Netanyahu, salı günü 26. Knesset üyelerinin yemin töreninde yaptığı konuşmada İran’ın nükleer kapasitesini yeniden oluşturmaya çalıştığını öne sürdü. İsrail Başbakanı, tehdit olarak nitelediği durumun kalıcı biçimde ortadan kalkması için İran yönetiminin devrilmesi gerektiğini savundu.
İsrail’in önümüzdeki dönemde İran’ın nükleer kapasitesini kabullenmesi ve güvenlik bölgelerindeki kazanımlarından geri adım atması için uluslararası baskıyla karşılaşabileceğini ileri süren Netanyahu, bu değerlendirmeleri İsrail’deki hükümet tartışmasına da bağladı. Güvenlik gerekçesiyle siyasi hesapların bir kenara bırakılmasını isteyen Netanyahu, ulusal birlik hükümeti kurulması çağrısını yineledi.
Trump, Doha’nın arabuluculuğunda anlaşma ihtimalini açık tuttu
Trump, pazartesi günü Katar Başbakanı’yla Beyaz Saray’da bir araya geldi. Görüşmenin ardından yaptığı açıklamada İran’a karşı yeni bir askerî harekâtı şu aşamada gerekli görmediğini belirten Trump, Washington ile Tahran arasındaki temasları Katar Başbakanı’yla ele aldıklarını söyledi.
ABD Başkanı, çatışmayı sona erdirecek ve İsrail’in güvenliğini sağlayacak bir anlaşmaya ulaşılabileceğini düşündüğünü dile getirdi. Amerikan kuvvetlerinin hazır beklediğini de belirten Trump, CBS’in 60 Minutes programına verdiği röportajda savaşı tırmandırmayı düşünmediğini söyledi. İran’a yönelik ilk saldırı kararını ise Tahran’ın nükleer silah edinmesini engelleme gerekçesiyle savundu.
Arap başkentlerinde savaşın yeniden başlaması kaygısı
Financial Times, Arap liderlerin Netanyahu’nun Trump’ı saldırıları yeniden başlatmaya ikna etmeye çalışmasından kaygı duyduğunu yazdı. Gazeteye konuşan bir diplomat, Netanyahu’nun Trump’ı her gün arayarak askerî harekâtın yeniden başlamasını istediğini, Beyaz Saray içinden ve dışından bazı isimlerin de bu baskıyı frenlemeye çalıştığını ileri sürdü.
Gazetenin İsrail’deki gelişmeleri yakından izleyen bir başka kaynağı da Netanyahu’nun saldırıların yeniden başlamasını istediğini söyledi. Aynı kaynak, Trump’ı ikna etmek üzere eşgüdümlü bir girişim yürütüldüğüne dair bilgisi bulunmadığını belirtti.
Rubio, müzakerelerde yakın vadede ilerleme beklemiyor
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’la yürütülen temaslara ilişkin daha temkinli bir değerlendirme yaptı. Görüşmelerin verimli ilerlemediğini savunan Rubio, İran’ın taleplerini kabul edilemez ve gerçekçilikten uzak bulduğunu söyledi. Trump’ın anlaşma ihtimaline açık kapı bıraktığı süreçte Rubio, yakın zamanda bir ilerleme beklemediğini dile getirdi.