Birleşmiş Milletler bünyesinde gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler Kadın Statüsü Komisyonu’nun 70. oturumunda (CSW70), ABD’nin müzakerelerdeki tutumu uluslararası kadın örgütleri tarafından sert şekilde eleştirildi.
Avrupa ve Kuzey Amerika’dan sivil toplum kuruluşlarını temsil eden NGO CSW Grubu, BM delegelerine hitaben yayımladığı açık mektupta, ABD’nin yaklaşımının kadın hakları açısından “geri gidiş riski” taşıdığına dikkat çekti.
Pekin kazanımları tartışmaya açıldı
Açık mektupta, 1995 yılında kabul edilen Pekin Eylem Platformu kapsamındaki kazanımların tehlikeye atıldığı vurgulandı.
ABD’nin:
Konsensüs süreçlerini zorlaştırdığı
Tek başına “hayır” oyu kullandığı
Uzlaşı yerine müzakereleri tıkadığı
öne sürüldü.
Kadın örgütleri, bu tutumun ABD’nin geçmişteki “kadın hakları liderliği” rolünden uzaklaştığını gösterdiğini ifade etti.
“Toplumsal cinsiyet” ve “üreme hakları” tartışması
Mektupta, ABD tarafından önerilen değişikliklerin yalnızca teknik düzenlemeler olmadığı, aksine temel hakları zayıflatma riski taşıdığı belirtildi.
Özellikle:
“Toplumsal cinsiyet” kavramının metinlerden çıkarılması
Üreme sağlığı ve haklarına yapılan atıfların kaldırılması
gibi girişimlerin, kadınlar ve kız çocuklarına yönelik hukuki korumaları zayıflatabileceği ifade edildi.
Haklarda “hiyerarşi” uyarısı
Kadın örgütleri, “biyolojik cinsiyet” ile “toplumsal cinsiyet”in ayrıştırılmasının, başta trans kadınlar olmak üzere kırılgan gruplar açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Bu yaklaşımın:
Haklar arasında bir hiyerarşi yaratabileceği
Evrensel hakları geri alınabilir ayrıcalıklara dönüştürebileceği
uyarısında bulunuldu.
Bedensel özerklik ve dijital güvenlik vurgusu
Açık mektupta ayrıca, kadınların adalete erişiminin yalnızca hukuki prosedürlerle sınırlı olmadığına dikkat çekildi.
Şu alanlarda geri adım riskine işaret edildi:
Bedensel özerklik: Üreme haklarının zayıflatılması
Dijital güvenlik: Çevrimiçi şiddete karşı korumanın yetersiz kalması
Kadın örgütleri, bu başlıklar ele alınmadan “gerçek adaletin” mümkün olmayacağını belirtti.
“ABD izolasyona sürükleniyor”
Mektupta, oylamalarda ABD’nin yalnız kalmasına dikkat çekilerek, bu durumun ülkenin uluslararası alanda “izolasyona yaklaştığı” şeklinde yorumlandı.
ABD’ye, Pekin taahhütlerini zayıflatan girişimlerden vazgeçme ve uluslararası kadın hakları mekanizmalarının bütünlüğünü koruma çağrısı yapıldı.
Süreç önümüzdeki yıllarda da gündemde
Kadın örgütleri, söz konusu yaklaşımın yalnızca bu yıla özgü olmadığını ve Donald Trump döneminde şekillenen politikaların devamı niteliği taşıdığını öne sürüyor.
Bu nedenle önümüzdeki süreçte:
“Toplumsal cinsiyet” tanımının yeniden tartışmaya açılması
Üreme hakları alanında daralma girişimleri
gibi başlıkların uluslararası gündemde kalmaya devam edeceği değerlendiriliyor.
Kadın örgütlerinden çağrı
Uluslararası kadın örgütleri, hükümetlere Pekin Eylem Platformu’nu bir “tavan” değil, asgari bir zemin olarak görme çağrısında bulundu.
Açıklamada, kadın haklarında geri adım riskine karşı küresel dayanışmanın önemine vurgu yapıldı.