DİSK Araştırma Merkezi'nin (DİSK-AR) aylık olarak hazırladığı Ücret Kayıpları İzleme Raporu'nun Ekim 2026 sonuçları açıklandı. Rapora göre enflasyon ile gelir ve damga vergisinin sigortalı işçiler üzerindeki toplam yükü, yılın ilk 10 ayında 2 trilyon 696 milyar 156 milyon TL'ye ulaştı.
Geçen yılın aynı döneminde 1 trilyon 853 milyar TL olarak hesaplanan ücret kaybı, bir yılda yüzde 45,5 arttı.
Toplam kaybın 1 trilyon 478 milyar TL'si enflasyondan, 1 trilyon 218 milyar TL'si ise gelir ve damga vergilerinden kaynaklandı. DİSK-AR, hesaplamalara tüketim üzerinden alınan dolaylı vergilerin dahil edilmediğini, dolayısıyla gerçek kaybın daha yüksek olduğunu vurguladı.
Ortalama işçinin aylık kaybı 24 bin 245 TL
Raporda, SGK verileri esas alınarak 2026 yılı için aylık ortalama brüt işçi ücreti 66 bin 576 TL kabul edildi. Bu ücret düzeyindeki bir işçinin ekim ayında vergi ve enflasyon nedeniyle yaşadığı kayıp 24 bin 245 TL olarak hesaplandı.
Bu kaybın 9 bin 919 TL'si vergilerden, 14 bin 326 TL'si ise enflasyondan kaynaklandı.
Kesintiler de hesaba katıldığında 66 bin 576 TL'lik brüt ücretin nominal net tutarı 46 bin 671 TL'ye, enflasyon sonrasındaki alım gücü ise 32 bin 345 TL'ye geriledi. Böylece işçinin ücretinin yüzde 51,4'ü vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle eridi.
Asgari ücretin alım gücü 20 bin 349 TL'ye düştü
Raporda asgari ücretteki kayıp da dikkat çekti. 2026 yılı için brüt 33 bin 030 TL, net 28 bin 076 TL olarak belirlenen asgari ücret, ekim ayı itibarıyla yüzde 27,52'lik on aylık resmi enflasyon karşısında 7 bin 726 TL değer kaybetti.
Böylece asgari ücretin alım gücü 20 bin 349 TL'ye geriledi. Gelir vergisinden muaf olmasına rağmen SGK ve işsizlik sigortası primi kesintileriyle birlikte asgari ücretteki toplam kayıp 12 bin 681 TL'ye ulaştı.
Raporda, 2026 yılı asgari ücretinin 2025 yıl sonu enflasyonunun ve Kasım 2025 açlık sınırının altında, yüzde 27'lik artışla belirlendiği hatırlatıldı. Ara zam yapılmamasının ücret kayıplarını büyüttüğüne dikkat çekilirken, asgari ücretin yılın ilk 10 ayındaki toplam erimesi 96 bin 041 TL olarak hesaplandı.
Ücret yükseldikçe vergi yükü de artıyor
DİSK-AR raporunda, farklı ücret düzeylerinde çalışanların vergi, kesinti ve enflasyon karşısındaki kayıpları da incelendi.
Ekim 2026 itibarıyla ücretlerdeki toplam kaybın oranı şöyle hesaplandı:
Asgari ücretin 1,5 katı (49 bin 545 TL) ücret alanlarda yüzde 44,8,
Asgari ücretin 2 katı (66 bin 060 TL) ücret alanlarda yüzde 49,1,
Asgari ücretin 2,5 katı (82 bin 575 TL) ücret alanlarda yüzde 50,4,
Asgari ücretin 3 katı (99 bin 090 TL) ücret alanlarda yüzde 51,3.
En yüksek ücret grubunda toplam kayıp 50 bin 819 TL'ye ulaştı. Veriler, ücret düzeyi yükseldikçe vergi, kesinti ve enflasyon kaynaklı kaybın da arttığını ortaya koydu.
DİSK-AR'dan "Gelirde adalet, vergide adalet" çağrısı
Raporun sonuç bölümünde, hükümetin ekonomi politikalarının enflasyonun yükünü emek gelirlerinin üzerine bıraktığı belirtildi.
DİSK-AR, enflasyon ve adaletsiz vergi-kesinti sisteminin emek gelirlerini erittiğini, gelir dağılımındaki eşitsizliği derinleştirdiğini ve yoksulluğu artırdığını vurgulayarak "Gelirde adalet, vergide adalet" talebini yineledi.
Kayıplar daha yüksek olabilir
Raporun metodoloji bölümünde, hesaplamaların SGK kapsamındaki 17 milyon 270 bin sigortalı işçiyi kapsadığı belirtildi. Kayıt dışı çalışanlar, memurlar ve emekliler araştırmaya dahil edilmedi.
Enflasyon kaynaklı kayıpların TÜİK'in resmi TÜFE verileri üzerinden hesaplandığı belirtilen raporda, bu nedenle ortaya çıkan tutarların asgari kayıp olarak değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi. DİSK-AR, resmi enflasyonun eksik ölçüldüğüne ilişkin değerlendirmesine de yer vererek işçilerin gerçek ücret kaybının hesaplanan tutarların üzerinde olabileceğine dikkat çekti.
Kaynak: DİSK Araştırma Merkezi