Bingöl ve Malatya’daki Depremler Endişe Yarattı
Türkiye’nin doğusunda son günlerde meydana gelen sismik hareketlilik, Doğu Anadolu’daki deprem riskine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi. 26 Nisan’da Bingöl’ün Yedisu ilçesinde meydana gelen 4.4 büyüklüğündeki deprem, yaklaşık 7 kilometre derinlikte gerçekleşti. Hemen ardından 27 Nisan’da Malatya’nın Battalgazi ilçesinde 3.9 ve 4.4 büyüklüğünde iki deprem daha kaydedildi.
Uzmanlara göre bu depremler tek başına yıkıcı ölçekte olmasa da bölgedeki fay sistemlerinin aktif olduğunu ve enerji transferinin sürdüğünü gösteriyor.
Kandilli: Deprem Aktif Fay Üzerinde Meydana Geldi
Kandilli Rasathanesi tarafından yapılan değerlendirmede, Bingöl Yedisu merkezli depremin sığ odaklı olduğu ve doğrudan aktif fay hattı üzerinde gerçekleştiği belirtildi. Kurum, depremin tek başına büyük bir kırılmanın habercisi olarak yorumlanmaması gerektiğini ifade ederken, bölgedeki sismik hareketliliğin çok boyutlu şekilde takip edilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Açıklamada özellikle deprem kümelenmeleri, derinlik dağılımları ve odak mekanizmalarının dikkatle izlenmesinin önemine dikkat çekildi.
Yedisu Segmenti Neden Kritik?
Uzmanların özellikle üzerinde durduğu konu, Yedisu segmentinin “sismik boşluk” olarak tanımlanması. Bu kavram, uzun süredir büyük deprem üretmemiş ancak aktifliğini sürdüren fay parçalarını ifade ediyor.
Bilim insanlarına göre Yedisu Fay Hattı üzerindeki son büyük kırılmanın 1784 yılında meydana geldiği değerlendiriliyor. Bu durum yaklaşık 250 yılı aşkın süredir bölgede ciddi bir enerji birikimi olduğu anlamına geliyor.
Yaklaşık 75-80 kilometre uzunluğundaki Yedisu segmenti, Erzincan havzasının doğusundan Bingöl’ün Yedisu ilçesine kadar uzanıyor. Fay hattı ayrıca Türkiye’nin en karmaşık tektonik bölgelerinden biri olan Karlıova üçlü eklem noktasına oldukça yakın konumda bulunuyor. Bu bölgede Kuzey Anadolu Fayı ile Doğu Anadolu Fayı kesişirken Arap, Anadolu ve Avrasya levhalarının etkisi yoğun biçimde hissediliyor.
Naci Görür: Stres Dağılımı Değişti
Deprem bilimci Naci Görür, son dönemdeki sismik hareketliliğin yalnızca yerel ölçekte değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Görür’e göre 6 Şubat 2023 Maraş merkezli depremler, bölgedeki levha hareketlerini etkileyerek fay hatlarındaki stres dağılımını değiştirdi.
Levhaların sürekli hareket halinde olduğunu belirten Görür, bu hareketlerin faylar üzerinde sürtünme ve enerji birikimine yol açtığını ifade etti. Uzman isim, özellikle Yedisu Fay Hattı’nın kırılması halinde Erzincan, Bingöl ve Dersim çevresinde ciddi etkiler oluşabileceği uyarısında bulundu.
Osman Bektaş: Bölgesel Tektonik Hareketlilik Sürüyor
Jeoloji Mühendisi Osman Bektaş ise Doğu Anadolu Fayı, Kuzey Anadolu Fayı ve Helen Yayı boyunca geniş ölçekli bir stres yeniden dağılımı yaşandığını belirtti.
Bektaş’a göre bölgede gözlenen depremler olağan sismik hareketlilik kapsamında değerlendirilebilir. Ancak bu durum, riskin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Yüksek risk taşıyan fay segmentlerinin varlığını sürdürdüğünü vurgulayan Bektaş, özellikle uzun süredir kırılmayan fayların dikkatle takip edilmesi gerektiğini ifade etti.
Süleyman Pampal: “Yedisu Depreminin Ayak Sesleri”
Prof. Dr. Süleyman Pampal ise son depremleri daha kritik bir perspektiften değerlendirdi. Pampal, Bingöl ve çevresindeki sarsıntıların Yedisu segmentindeki hareketliliğe işaret ettiğini belirterek yaşanan depremleri “Yedisu depreminin ayak sesleri” olarak nitelendirdi.
Yaklaşık 200 ila 250 yıldır kırılmayan fay hattının önemli risk taşıdığına dikkat çeken Pampal, bölgedeki hazırlık çalışmalarının hızlandırılması gerektiğini söyledi.
Olası Deprem Geniş Bir Bölgeyi Etkileyebilir
Uzmanlara göre Yedisu segmentinde meydana gelebilecek 7 ila 7.4 büyüklüğündeki olası bir deprem; Bingöl, Erzincan ve Dersim başta olmak üzere Erzurum, Malatya ve Elazığ’da ciddi etkiler yaratabilir.
Özellikle fay hattına yakın yerleşim alanları ile zemin yapısı zayıf bölgelerde riskin daha yüksek olduğu ifade ediliyor.
Türkiye Genelinde Deprem Riski Sürüyor
Uzmanlar, Türkiye’de deprem riskinin yalnızca Doğu Anadolu ile sınırlı olmadığına dikkat çekiyor. Marmara Bölgesi’nde beklenen büyük İstanbul depremi önemini korurken, Ege Denizi ve Girit çevresi sık deprem üretmesiyle öne çıkıyor. Batı Anadolu’daki aktif fay sistemleri de sürekli hareket halinde bulunuyor.
Ancak bilim insanlarına göre Yedisu segmenti, uzun süredir kırılmamış olması nedeniyle Türkiye’nin en kritik deprem bölgelerinden biri olmayı sürdürüyor.
Kaynak: BirGün TV