ABD Kongresi’nde gündemde bulunan yeni savunma yasa tasarıları, ABD ile İsrail arasındaki askeri ilişkilerin yapısında önemli değişiklikler öngörüyor. Düzenlemeler, yıllardır sürdürülen doğrudan askeri yardım modelinin yerine savunma teknolojileri, ortak üretim projeleri ve istihbarat paylaşımına dayanan daha kapsamlı bir işbirliği çerçevesi oluşturmayı amaçlıyor.
Tasarı kapsamında, iki ülke arasındaki savunma sanayii işbirliğinin yasal güvence altına alınması planlanıyor. Bu doğrultuda Pentagon bünyesinde yalnızca ABD-İsrail savunma koordinasyonundan sorumlu özel bir birim kurulması öngörülüyor. Söz konusu yapı; yeni silah sistemlerinin geliştirilmesi, teknolojik projelerin yürütülmesi, test süreçlerinin koordine edilmesi ve ortak savunma kabiliyetlerinin artırılması gibi alanlarda faaliyet gösterecek.
Düzenlemede ayrıca yapay zekâ, siber güvenlik, füze savunma sistemleri ve otonom teknolojiler gibi stratejik alanlarda ortak çalışmaların genişletilmesi hedefleniyor. İstihbarat alanında hazırlanan ek düzenlemeler ise ABD yönetimine, ulusal güvenliği tehlikeye atmayacak ölçüde İsrail ile bilgi paylaşımını artırma yönünde yükümlülükler getirebilir.
Tasarı, Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörlerin ortak hazırladığı girişimlerden oluşurken, ABD’nin İsrail’e yıllık 3,8 milyar dolarlık askeri yardım sağlamasını öngören mevcut mutabakatın 2028 yılında sona erecek olması tartışmaları hızlandırdı. Kongre’de her iki partiden bazı üyeler, yeni dönemde aynı ölçekte bir yardım paketinin onaylanmasının zorlaşabileceğini dile getiriyor.
Tasarıyı destekleyenler, İsrail’in savunma teknolojileri ve saha deneyiminin ABD için önemli kazanımlar sağlayacağını savunuyor. Bu çevrelere göre yeni model, iki ülkenin savunma kapasitesini karşılıklı olarak güçlendirecek ve ortak projelerin önündeki bürokratik engelleri azaltacak.
Ancak düzenleme Kongre içinde ciddi eleştirilerle de karşı karşıya. Bazı milletvekilleri ve senatörler, savunma sanayii ile istihbarat alanlarında kurulacak derin entegrasyonun ABD’nin karar alma süreçlerinde dış etkilere açık bir yapı oluşturabileceğini öne sürüyor. Eleştirmenler, ortak üretim ve teknoloji geliştirme projelerinin gelecekte Washington’un askeri tercihlerini sınırlayabilecek sonuçlar doğurabileceği görüşünde.
Özellikle Gazze’deki savaşın ardından ABD kamuoyunda İsrail’e verilen askeri desteğe yönelik tartışmaların yoğunlaştığına dikkat çekiliyor. Son dönemde yapılan kamuoyu araştırmaları, genç seçmenler arasında İsrail’e yönelik ekonomik ve askeri desteğin sürdürülmesine ilişkin desteğin önceki yıllara göre belirgin şekilde gerilediğini ortaya koyuyor.
Tasarı yasalaşırsa, ABD ile İsrail arasındaki ilişkiler yalnızca yardım temelli bir çerçevenin ötesine geçerek savunma sanayii ve güvenlik alanlarında daha kurumsal ve uzun vadeli bir ortaklık modeline dönüşebilir. Bununla birlikte, düzenlemenin Kongre’deki müzakereler sırasında kapsamı ve içeriği konusunda yeni tartışmaların yaşanması bekleniyor.
Kaynak:Yakın Doğu Haber