İngiltere’nin öncülüğünde yaklaşık 35 ülke, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik seçenekleri değerlendirmek üzere bugün çevrim içi toplantıda bir araya gelecek.
İran’ın fiilen kapattığı boğaza ilişkin kritik toplantıya ABD’nin doğrudan davet edilmediği belirtildi.
Toplantıya, Yvette Cooper başkanlık edecek. Görüşmelere Fransa, Almanya, İtalya, Kanada, Japonya, Avustralya ve Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere çok sayıda ülke katılacak.
Toplantıda, seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanması, mahsur kalan gemi ve mürettebatın güvenliği ile enerji ve temel emtia taşımacılığının yeniden başlatılmasına yönelik diplomatik ve siyasi seçenekler ele alınacak.
Görüşmeler, Donald Trump’ın boğaz güvenliğinin su yoluna bağımlı ülkeler tarafından sağlanması gerektiğini söylemesinin ardından düzenleniyor.
Keir Starmer ise dün yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında, toplantının Boğaz’ın yeniden açılmasına yönelik uygulanabilir bir planın ele alınacağı ilk resmi adım olacağını vurguladı. Starmer, sürecin kolay olmayacağını belirterek askeri ve diplomatik unsurların birlikte yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
İngiliz ve Avrupalı yetkililer, sürecin aşamalı ilerleyeceğini, ilerleyen günlerde askeri planlamacıların da dahil olacağını belirtti. Olası planın ilk aşamasında su yolunun mayınlardan temizlenmesi, ardından tanker trafiğinin korunması öngörülüyor.
Avrupa ülkelerinin başlangıçta ABD’nin bölgeye donanma gönderme çağrısına mesafeli yaklaştığı, ancak artan enerji maliyetlerinin küresel ekonomi üzerindeki etkisinin koalisyon girişimlerini hızlandırdığı ifade ediliyor.
Öte yandan İran Devrim Muhafızları, yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın ülkenin “düşmanlarına” kapalı kalacağını ve kontrolün İran donanmasında olduğunu duyurdu.
Trump ise Boğaz üzerindeki kontrolün bırakılmaması halinde ateşkesin mümkün olmayacağını belirterek, diğer ülkelere daha fazla sorumluluk alma çağrısı yaptı.
İran, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail saldırılarına misilleme olarak Hürmüz Boğazı’nı kısmen ablukaya almıştı. Küresel petrol ve gaz arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik su yolunda, çatışmaların ardından geçişler ciddi ölçüde azalırken yaklaşık bin geminin bölgede mahsur kaldığı belirtiliyor.
Kaynak: gazete oksijen