ABD Başkanı Donald Trump, İran’a karşı aylardır sürdürülen savaşın zamanlamasını doğrudan ABD’deki seçim takvimine bağladı. İrlanda ziyareti sırasında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, savaşın Kongre ara seçimlerinden önce ya da hemen sonrasında sona erebileceğini belirtti.
Trump, “İran belki seçimlerden önce, belki de hemen sonra sona erecek. Benzin fiyatları taş gibi düşecek” sözleriyle savaşın geleceğini yalnızca askeri gelişmelerle değil, iç siyasetteki hesaplarla birlikte değerlendirdiğini ortaya koydu.
Trump’ın Fox News’e verdiği röportajda, İran’a karşı neden “tam güçle” saldırılmadığı yönündeki soruya verdiği yanıt da dikkat çekmişti. ABD Başkanı, “Belki de seçim nedeniyle bunu yapmıyorum” diyerek Washington’ın savaş politikasında seçim sonuçlarının belirleyici bir faktör olduğunu açıkça kabul etmişti.
Washington savaşın maliyetini halka ödetiyor
İran savaşının yedinci ayına yaklaşmasıyla birlikte enerji fiyatlarındaki artış, Trump yönetimi açısından giderek daha ciddi bir siyasi sorun haline geliyor.
Brent petrolün 100 doların üzerine çıkması ve ABD’de akaryakıt fiyatlarının yükselmesi, savaşın ekonomik sonuçlarını doğrudan gündelik yaşamın içine taşıdı. Hayat pahalılığının zaten önemli bir toplumsal sorun olduğu ABD’de enerji maliyetlerindeki artış, Trump yönetiminin seçim öncesindeki siyasi manevra alanını daraltıyor.
Trump ise İran’a yönelik saldırı kararından pişman olmadığını savunuyor. Aynı koşulların yeniden oluşması halinde yine aynı kararı vereceğini söyleyen Trump, buna karşın savaşın Cumhuriyetçilere ara seçimlerde zarar verebileceği yönündeki kaygıları da kabul ediyor.
Ortaya çıkan tablo, Washington’ın “ulusal güvenlik” söylemiyle yürüttüğü savaşın aynı zamanda ciddi bir ekonomik ve siyasi faturaya dönüştüğünü gösteriyor.
Trump: İran anlaşma yapmak için çabalıyor
Trump, İran’ın Washington’la anlaşmaya varmak istediğini de ileri sürdü.
“İran anlaşma yapmayı çok istiyor. Sürekli arıyorlar” diyen Trump, Tahran’ın ancak Washington’ın belirlediği koşulları karşılayan bir anlaşmayı kabul edebileceğini söyledi.
Trump ayrıca İran’ın savaş boyunca büyük ölçüde tahrip edildiğini öne sürerken, Tahran’ın halen füze saldırıları düzenleyebilecek kapasiteye sahip olduğunu da kabul etti.
Bu açıklamalar, ABD yönetiminin savaşın askeri sonuçlarını kesin bir zafer olarak sunmaya çalışırken İran’ın karşılık verme kapasitesinin sürdüğünü de kabul etmek zorunda kaldığını gösteriyor.
Hürmüz görüşmesine Trump’tan dikkat çeken yanıt
Trump, İran ile Fars Körfezi ülkelerinin Hürmüz Boğazı’na ilişkin görüşmesine de karşı çıkmadı.
Umman’da yapılması planlanan toplantıya ilişkin soruya Trump, “Umurumda değil. Bu onlara kalmış” yanıtını verdi.
Toplantı öncesinde diplomatik temaslar da hız kazandı. Abu Dabi Veliaht Prensi’nin Yeni Delhi’de düzenlenen BRICS Liderler Zirvesi kapsamında İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşmesi, bölgesel diplomasi açısından dikkat çekti.
Pezeşkiyan, görüşmenin olumlu geçtiğini belirterek geçmişte yaşanan sorunların geride bırakılması ve geleceğe odaklanılması konusunda mutabakat sağlandığını söyledi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise Umman’daki görüşmede İran, Fars Körfezi ülkeleri ve Irak’ın katılımıyla oluşturulacak yeni deniz güzergâhına ilişkin ayrıntıların ele alınacağını açıkladı.
Trump’tan Zelenskiy’ye Rusya uyarısı
Trump’ın açıklamalarının bir diğer gündemi ise Ukrayna savaşı oldu.
ABD Başkanı, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’den Rusya’daki dizel yakıt tesislerine yönelik saldırıları durdurmasını istedi. Trump, Rusya’nın enerji altyapısına yönelik saldırıların yakıt piyasasında sıkıntıya yol açtığını savundu.
“Dizel yakıtın peşinden gitmesin” diyen Trump, ABD’de yaşanan dizel sıkıntısının Ortadoğu’daki savaştan değil, Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmadan kaynaklandığını öne sürdü.
Trump’ın açıklamaları, Washington’ın aynı anda hem İran savaşı hem de Ukrayna savaşı üzerinden enerji piyasalarının yarattığı baskıyla karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.
İran savaşını seçim takvimine bağlayan Trump’ın açıklamaları ise savaş politikasının “güvenlik” gerekçelerinin ötesinde, doğrudan ekonomik ve siyasi maliyet hesaplarıyla şekillendiğini gösteriyor. ABD yönetimi açısından mesele artık yalnızca savaşın nasıl sürdürüleceği değil, savaşın faturasının sandıkta kimin önüne konulacağı.
Kaynak:Yakın Doğu Haber