Sel sonrası ev ve iş yerlerine dönüşte yalnızca maddi hasarın değil, temizlik sırasında karşılaşılabilecek tehlikelerin de dikkate alınması gerekiyor. İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Müdür Yardımcısı Öğr. Gör. Selay Duran, suların çekilmesinin yapıların güvenli olduğu anlamına gelmediğini belirterek temizlikten önce can güvenliğinin sağlanması çağrısında bulundu.
Duran, hasarlı yapılara yetkililer güvenli olduğunu bildirmeden girilmemesi gerektiğini söyledi. Sel suyuyla kaplı yolların yürüyerek veya araçla geçilmemesi; elektrik tesisatı ve gaz bağlantılarının uzman kontrolünden önce kullanılmaması uyarısında bulundu.
Çizme, eldiven ve koruyucu gözlük kullanın
Selin bıraktığı su ve çamur temizlenirken su geçirmez çizme, dayanıklı eldiven, uzun kollu giysi ve koruyucu gözlük kullanılması öneriliyor. Toz ve küf bulunan alanlarda uygun solunum koruyucuların kullanılması da önem taşıyor.
Duran, sert yüzeylerin önce su ve deterjanla temizlenmesi, dezenfektanların ise ürün talimatlarına uygun kullanılması gerektiğini belirtti.
Çamaşır suyunun amonyak, asitli ürünler veya başka temizlik maddeleriyle karıştırılmaması gerektiğini hatırlatan Duran, bu karışımların tehlikeli gazlara neden olabileceğini kaydetti.
Çocuklar ve risk grubundakiler kirli alanlardan uzak tutulmalı
Çocukların, gebelerin, bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerin ve kronik solunum hastalığı bulunanların temizlik süresince kirli ya da küflü alanlardan uzak tutulması tavsiye ediliyor.
Sel suyuyla taşınan atıklar ve uzun süre nemli kalan malzemeler, temizlik yapanların yanı sıra binaya dönen kişiler için de risk oluşturabiliyor.
Islak alanlar mümkünse 24–48 saatte kurutulmalı
Nemli kalan duvarlar, zeminler ve eşyalar küf oluşumuna zemin hazırlıyor. Duran, sel suyuna maruz kalan alanların ve eşyaların mümkünse ilk 24–48 saat içinde tamamen kurutulmasını önerdi.
Yeterince temizlenemeyen veya kurutulamayan halı, yatak ve döşemeli mobilyaların uzaklaştırılması gerekebileceğini belirtti.
Görünür küf bulunan alanlarda, temizlik yapılmadan güçlü fanların çalıştırılmasının küf parçacıklarını yayabileceğine dikkat çeken Duran, yaygın küf veya kanalizasyon kirliliği bulunan yerlerde uzman desteği alınması gerektiğini söyledi.
Kaynatmak kimyasal kirliliği gidermiyor
Sel nedeniyle şebeke suyu ve kuyular kirlenebiliyor. Bu nedenle içme, yemek hazırlama, diş fırçalama ve bebek maması hazırlama gibi işlemlerde yalnızca güvenli olduğu doğrulanmış su kullanılması gerekiyor.
Duran, suyun kaynatılmasının bazı mikroorganizmaları etkisiz hâle getirebileceğini ancak kimyasal kirleticileri gidermediğini vurguladı. Su kullanımında yerel yetkililerin duyurularının esas alınması gerektiğini belirtti.
Sel suyuyla temas eden gıdaların tüketilmemesi; elektrik kesintisi nedeniyle uygun soğuklukta saklanamayan bozulabilir besinlerin de kullanılmaması gerektiğini kaydetti.
Kesik ve delici yaralanmaları önemseyin
Temizlik sırasında cam kırıkları ve metal parçaları yaralanmalara yol açabiliyor. Duran, kesiklerin temiz suyla yıkanarak uygun biçimde kapatılmasını; kirli, derin veya delici yaralanmalarda tetanos aşısı gereksiniminin sağlık personeli tarafından değerlendirilmesini önerdi.
Sel sonrasında ateş, ishal, kusma, solunum sıkıntısı veya yarada artan kızarıklık, şişlik ve akıntı görülmesi hâlinde sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini bildirdi.
Kaynak: İGFA