Portekiz hükümetinin, İran savaşı sırasında ABD’nin Azor Adaları’ndaki Lajes Hava Üssü’nü kullanmasına verdiği izin yargı incelemesine konu oldu. Muhalefetteki Sol Blok’un şikâyeti üzerine başlatılan soruşturmada, kullanım izninin hukuka uygun olup olmadığı değerlendirilecek.
Portekiz Başsavcılığı, soruşturmanın Sol Blok üyelerinin başvurusu üzerine açıldığını doğruladı. Kurum, dosyanın kapsamı ve yürütülen işlemler hakkında ayrıntı paylaşmadı. Dışişleri Bakanlığı da soruşturmaya ilişkin yorum yapmadı.
Sol Blok: Üssün kullanımı uluslararası hukuku ihlal ediyor
Sol Blok, nisan ayında savcılığa yaptığı başvuruda ABD’nin Lajes Üssü’nü İran’la bağlantılı operasyonlarda kullanmasının uluslararası hukukun ağır biçimde ihlali anlamına geldiğini savundu.
Portekiz ile ABD arasındaki anlaşma, Washington’ın barış döneminde üssü önceden izin almadan kullanmasına olanak tanıyor. Çatışma dönemlerinde ise Portekiz hükümetinin onayı gerekiyor. Bu nedenle tartışmanın merkezinde, Lizbon yönetiminin verdiği iznin hukuki dayanakları bulunuyor.
Komşu İspanya’dan farklı olarak Portekiz’in ABD’ye çeşitli transit uçuşlar için izin vermesi, sol muhalefetin tepkisine yol açtı. Karar, ülkenin İran savaşındaki rolüne ilişkin siyasi tartışmayı da büyüttü.
Hükümet, ABD’den alınan güvenceleri savunuyor
Dışişleri Bakanı Paulo Rangel ise Portekiz’in çatışmanın tarafı olmadığını ve üssün kullanımının uluslararası hukuka uygun olduğunu ileri sürdü.
Rangel’in açıklamasına göre hükümet, ABD’den operasyonların savunma amaçlı, gerekli ve orantılı olacağı; yalnızca askerî hedeflerle sınırlı tutulacağı yönünde güvence aldıktan sonra izin verdi.
Böylece hükümet, kararını Washington’ın taahhütleriyle gerekçelendirirken Sol Blok, bu iznin hukuki sorumluluğunun incelenmesini talep ediyor.
Soruşturma, hukuka aykırılık kararı anlamına gelmiyor
Savcılığın inceleme başlatması, hükümetin verdiği iznin hukuka aykırı bulunduğu anlamına gelmiyor. Soruşturma, şikâyette ileri sürülen iddiaların değerlendirilmesi ve kararın hukuki niteliğinin belirlenmesi sürecini oluşturuyor.
Atlantik Okyanusu’ndaki Azor Adaları’nda bulunan Lajes Hava Üssü, ABD’nin askerî hareketliliğinde stratejik bir geçiş ve lojistik merkezi olarak kullanılıyor. Portekiz ile ABD arasında 1951’de imzalanan savunma anlaşması kapsamında faaliyet gösteren üs, ABD, NATO ve müttefiklerinin operasyonlarına destek sağlıyor.
Kaynak:Yakın Doğu Haber