Hamas’ın yeni Siyasi Büro Başkanı Halil Hayya oldu

Hamas, bazı basın organlarında hareketin iç seçim sürecine ilişkin yayımlanan iddiaları yalanlamasının ardından yeni liderini resmen açıkladı. Hareket, yaşamını yitiren Yahya Sinvar’ın yerine Halil Hayya’nın Siyasi Büro Başkanı seçildiğini duyurdu.

Hamas yetkilisi Usame Hamdan, el-Meyadin televizyonuna yaptığı açıklamada, Hayya’nın göreve getirilmesinin Hamas’ın ve Filistin direnişinin canlılığını koruduğunu gösterdiğini söyledi. Hamdan, söz konusu seçimin hareketin Filistin halkına ve müttefiklerine karşı sorumluluklarını yerine getirme konusundaki kararlılığını ortaya koyduğunu belirtti.

Hayya’nın Hamas içindeki ortak mutabakatla seçildiğini vurgulayan Hamdan, bunun liderlik makamında kim bulunursa bulunsun hareketin direniş çizgisini sürdüreceği yönünde bir mesaj taşıdığını ifade etti.

Hamdan, yeni Siyasi Büro Başkanının Hamas’ın farklı kademelerinde uzun yıllara dayanan deneyime sahip olduğunu ve özellikle müzakere süreçlerinin merkezinde yer aldığını hatırlattı. Bu birikimin, Gazze Şeridi’ndeki savaşı sona erdirmeye yönelik girişimlere katkı sunacağını dile getirdi.

“Direnişin hakları geri almanın en kısa yolu değil, tek yolu olduğunu” savunan Hamdan, Hayya’nın 20 yılı aşkın süredir tehditlere ve kendisini hedef alan saldırılara karşı mücadele ettiğini söyledi.

Hamas yöneticilerine yönelik suikastların ardından hareketin iç yapısını ve sahadaki durumunu yeniden düzenlemek için çalıştıklarını aktaran Hamdan, siyasi ve örgütsel çalışmaların direniş çizgisi doğrultusunda sürdürüleceğini belirtti.

Hareketin iç bütünlüğünün Hamas liderliğinin dayandığı en önemli güç unsurlarından biri olduğunu kaydeden Hamdan, Gazze’ye yönelik saldırılar devam ederken siyasi liderliğin rolünün daha belirleyici hale geldiğini ifade etti.

Filistin içindeki siyasi ilişkilere de değinen Hamdan, Hamas’ın direnişi destekleyen kapsayıcı bir ulusal tutum geliştirmeyi başardığını, Filistin Yönetimi’nin ise bu sürecin gerisinde kaldığını öne sürdü.

Buna rağmen Hamas’ın Filistin içi bölünmüşlüğün aşılması ve İsrail’in Filistin meselesini tasfiye etmeyi amaçlayan politikalarına karşı ortak bir tutum oluşturulması için uzlaşmaya hazır olduğunu belirten Hamdan, hareketin diğer Filistinli yapılara uzattığı elin açık kalacağını söyledi.

ABD ve İsrail’in, İsrail’i bölgenin merkezi haline getirmek amacıyla Ortadoğu’yu hedef aldığını savunan Hamdan, Hamas’ın Filistin davasına destek sağlama çalışmalarını sürdüreceğini ifade etti. Hamdan ayrıca İran’ın yanı sıra Yemen ve Lübnan’daki direniş hareketlerinin çatışmaya varan ölçülerde Filistin’in yanında yer aldığını söyledi.

Yahya Sinvar, İsmail Heniyye’nin ardından Hamas Siyasi Büro Başkanlığına getirilmişti. Hareketin askerî, siyasi ve güvenlik yapılanmasında uzun yıllar görev üstlenen Sinvar, Hamas’ın “Aksa Tufanı” adını verdiği 7 Ekim 2023 operasyonunun ardından hareketin en etkili yöneticilerinden biri haline gelmişti.

Sinvar, 17 Ekim 2024’te Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah kentinde İsrail askerleriyle girdiği çatışmada yaşamını yitirmişti. Halil Hayya’nın seçilmesiyle birlikte Sinvar’ın ölümünden sonra devam eden liderlik süreci de tamamlanmış oldu.

Halil Hayya kimdir?

1960 yılında Gazze Şeridi’nde doğan Halil Hayya, Hamas’ın kuruluş döneminden bu yana hareket içinde faaliyet gösteren isimler arasında yer alıyor. Hayya, 1980’li yılların başında İslami hareketin saflarına katıldı ve Hamas’ın kurulduğu 1987 yılından itibaren örgütün farklı kademelerinde görev aldı.

Siyasi alanda özellikle 2006’daki Filistin Yasama Konseyi seçimleri sırasında öne çıkan Hayya, çok sayıda kritik süreçte Hamas’ı temsil etti. Hareketin örgütsel yapılanması içinde Gazze kentindeki yerel yönetim kademelerinden başlayarak Gazze genelindeki liderlik pozisyonlarına yükseldi. Daha sonra Hamas Siyasi Bürosunda genel temsil düzeyinde görev üstlendi.

Liderlik içindeki görev dağılımı kapsamında dış ilişkiler dosyasından sorumlu olan Hayya, bu alandaki çalışmalarını yurt dışında sürdürmek üzere bazı Siyasi Büro üyeleriyle birlikte 7 Ekim 2023’ten kısa süre önce Gazze Şeridi’nden ayrıldı.

Sonraki süreçte Hamas adına yürütülen ateşkes ve esir takası görüşmelerinde öne çıkan Hayya, arabulucu ülkelerle gerçekleştirilen dolaylı müzakerelerde hareketin başlıca temsilcilerinden biri oldu.

Halil Hayya ve ailesi, İsrail’in kendisini ve yakınlarını hedef alan saldırılarında çok sayıda kayıp verdi.

Gazze kentinin Şucaiyye Mahallesi’ndeki aile evi 2007 yılında İsrail tarafından bombalandı. Saldırıda Hayya’nın çok sayıda akrabası yaşamını yitirdi.

2014’te Gazze’ye yönelik saldırılar sırasında Hayya’nın büyük oğlu Usame’nin evi hedef alındı. Saldırıda Usame Hayya, eşi ve üç çocuğu hayatını kaybetti.

Hamas’ın açıklamasına göre Eylül 2025’te Katar’ın başkenti Doha’da Hayya ve beraberindeki hareket yöneticilerine yönelik düzenlenen İsrail suikast girişiminde, oğlu Hemmam ile üç koruması yaşamını yitirdi.

Mayıs 2026’da Gazze kentine düzenlenen hava saldırısında ise Hayya’nın diğer oğlu Azzam’ın hayatını kaybettiği bildirildi.

Halil Hayya’nın liderliğindeki Hamas’ın önünde Gazze’deki savaşın sona erdirilmesi, ateşkes ve esir takası görüşmelerinin yürütülmesi, hareketin iç yapılanmasının yeniden düzenlenmesi ve Filistinli siyasi gruplar arasında ortak bir tutum oluşturulması gibi kritik başlıklar bulunuyor.