Güney Afrika’da halk, yerel yönetimleri belirlemek üzere 4 Kasım Çarşamba günü oy kullanmaya başladı. Temel kamu hizmetlerindeki aksamalar, yüksek işsizlik, suç ve barınma sorunları seçmenlerin gündeminde öne çıktı.
Reuters’ın aktardığına göre, Johannesburg’un güneyindeki Lawley yerleşiminde sabahın erken saatlerinden itibaren sandıkların önünde uzun kuyruklar oluştu. Seçimler, apartheid karşıtı mücadeledeki tarihsel rolüyle uzun yıllar ülke siyasetine yön veren Afrika Ulusal Kongresi’nin (ANC) yerel yönetimlerdeki desteği açısından önemli bir sınav olarak değerlendirildi.
ANC’nin oyları yüzde 40’ın altına düşebilir
2021 yerel seçimlerinde ülke genelindeki oy oranı ilk kez yüzde 50’nin altına gerileyen ANC’nin, bu seçimlerde yüzde 40’ın altında kalabileceği belirtildi. Haberde aktarılan kamuoyu araştırmaları, partinin seçmen desteğindeki aşınmanın devam edebileceğine işaret etti.
Bununla birlikte, ANC’nin kaybettiği desteği tek başına toplayabilecek büyüklükte bir rakibin bulunmaması, birçok kentte koalisyon ihtimalini güçlendirdi. Su ve elektrik hizmetlerindeki aksaklıklardan mevcut koalisyon yönetimlerini de sorumlu tutan seçmenler, seçim sonrasında kurulacak ittifaklara ilişkin kaygılarını dile getirdi.
Oy kullanmak için bekleyen 37 yaşındaki mühendis Sabelo Zulu, koalisyon görüşmelerinde belirleyici olanın siyasi partiler arasındaki pazarlıklar olduğunu söyleyerek seçmenlerin bu süreçteki etkisinin sınırlı kaldığını ifade etti.
Johannesburg’da çekişmeli yarış
Ülkenin ticaret merkezi Johannesburg, seçimlerin en kritik mücadele alanlarından biri olarak öne çıktı. Demokratik İttifak’ın (DA) belediye başkan adayı Helen Zille’nin kampanyasının ardından partinin kentte birinci sıraya çıkabileceği, ancak tek başına yönetim kuracak çoğunluğa ulaşamayabileceği aktarıldı.
İdari başkent Pretoria’yı kapsayan Tshwane ile Durban’ın bulunduğu eThekwini de yakından izlenen büyükşehirler arasında yer aldı. Eski Cumhurbaşkanı Jacob Zuma’nın uMkhonto weSizwe partisinin eThekwini’deki gücü, yarışın sonucunu etkileyebilecek unsurlardan biri olarak değerlendirildi.
DA’nın ise Cape Town’daki yönetimini koruması bekleniyor.
Su, elektrik ve barınma sorunları belirleyici oldu
Düzensiz su ve elektrik hizmetleri, uygun fiyatlı konut eksikliği, işsizlik ve güvenlik sorunları seçim kampanyalarının merkezinde yer aldı. ANC, apartheid rejiminin sona erdirilmesindeki rolü nedeniyle bazı seçmenlerin desteğini korusa da günlük yaşamı zorlaştıran sorunlar partiye yönelik tepkileri artırdı.
Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa da belediyelerdeki başarısızlıkların kamu güvenini ve demokratik yönetime duyulan inancı zayıflattığını kabul etti. Ramaphosa, buna karşın partisinin kaybettiği desteği yeniden kazanabileceğini savundu.
ANC, 2024 genel seçimlerinde ulusal düzeydeki çoğunluğunu kaybetmesinin ardından DA ve daha küçük partilerle ortak hükümet kurmuştu.
Sonuçların pazar günü açıklanması bekleniyor
Yerel seçim sonuçlarının, 2029 genel seçimlerine uzanan süreçte siyasi dengeleri etkilemesi bekleniyor. Sonuçların ayrıca Ramaphosa’nın ANC liderliğindeki görev döneminin 2027’de sona yaklaşmasıyla birlikte parti içindeki halefiyet yarışına da yansıyabileceği değerlendiriliyor.
Oy verme işleminin yerel saatle 21.00’de tamamlanacağı, sonuçların ise pazar günü açıklanmasının beklendiği bildirildi.
Kaynak: Reuters