Fransa’da hayat pahalılığı, eğitim koşulları ve kamu hizmetlerindeki gerilemeye karşı protestolar sürüyor. Sarı Yelekliler hareketinin 24 Ekim Cumartesi günü ülke genelinde 700’ü aşkın eylem planladığı bildirilirken hükümet, geçen hafta sonu yaşanan şiddet ve yağma olaylarının tekrarlanmaması gerekçesiyle güvenlik önlemlerini artırıyor.
Gazete Oksijen’in Le Monde’dan aktardığına göre İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, ülke genelinde 70 bin polis ve jandarmanın görevlendirileceğini açıkladı. Bu sayı, 17 Ekim’deki gösterilerde görev yapan personelden 10 bin fazla.
Güvenlik planında yaklaşık 15 tazyikli su aracı ve jandarmaya ait 20 zırhlı aracın yanı sıra helikopterler, insansız hava araçları ve özel birliklerin de kullanılabileceği belirtiliyor.
Kavşaklardan tren istasyonlarına eylem çağrısı
Hükümetin açıkladığı verilere göre geçen hafta sonu düzenlenen gösterilere ülke genelinde 550 bin kişi katıldı. Sarı Yelekliler hareketinin bu hafta sonu için hazırladığı planda ise 700’den fazla eylem bulunuyor. Bunların yaklaşık 500’ünün gösteri biçiminde gerçekleştirilmesi bekleniyor.
Eylem planında 86 kavşak, 21 akaryakıt istasyonu, iki petrol deposu, 33 tren istasyonu, üç liman, 17 köprü ve 17 ücretli otoyol geçiş noktası yer alıyor.
Başbakan Sébastien Lecornu, cuma günü yaptığı açıklamada şiddet riskinin yüksek olduğunu savundu. Hükümet, protestolar sırasında yağma yapabilecek kişilere ve şiddet eylemlerine karşı önlem alınacağını bildirdi.
Paris’te yürüyüş güzergâhı tartışması
Paris’te güvenlik gerekçesiyle getirilen güzergâh yasağı, sendikalar ile emniyet yönetimini karşı karşıya getirdi. Paris Emniyet Müdürlüğü, sendikalarla daha önce uzlaşıldığı belirtilen Bastille–Nation güzergâhındaki yürüyüşü cuma günü yasakladı.
Yetkililer, geçen hafta zarar gören işyerlerinin bulunduğu bölgelerde yeniden kamu düzeni sorunları yaşanabileceğini öne sürdü. Alternatif olarak Porte d’Italie ile Porte de Vincennes arasında bir güzergâh önerildi.
Sendikalar ise öneriyi kabul etmedi. CGT’nin Paris eş sekreteri Karl Ghazi, alternatif güzergâhın güvenliğinin sağlanamayacağını belirtti. Karara idare mahkemesinde itiraz eden sendikalar, yürüyüşü Bastille’den başlatma kararını sürdürdü.
CFDT Genel Sekreteri Marylise Léon, gösteri yasaklarının toplumsal öfkeyi artırabileceği uyarısında bulundu. Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) partisi de kısıtlamaları eleştirdi.
Diğer kentlerde de gösteri yasakları
Lyon’un merkezindeki geniş bir alan gösterilere kapatılırken Marsilya’da başlangıçta bütün gösteriler yasaklandı. Daha sonra sendikaların düzenleyeceği yürüyüşe istisnai izin verildi. Nîmes’de de gösteri yasağı uygulanacağı açıklandı.
Bazı kentlerde alınan yasak kararları ise idare mahkemeleri tarafından askıya alındı.
Le Monde’un aktardığına göre geçen hafta sonu ülke genelinde 3 binden fazla işyeri zarar gördü veya yağmalandı. Bununla birlikte gazete, 70 bin kişilik güvenlik görevlendirmesinin Fransa açısından benzeri görülmemiş bir uygulama olmadığına dikkat çekti. Eylül 2025’teki “Her şeyi durduralım” hareketinin en yoğun gününde 80 bin güvenlik görevlisi sahadaydı.
Öğrenciler daha iyi eğitim koşulları istiyor
Yaklaşık bir ay önce Créteil’deki bir lisede başlayan öğrenci protestoları, öğretmen eksikliği ve okul binalarının koşullarına yönelik tepkilerle büyüdü. Eğitim alanındaki talepler zamanla hayat pahalılığına karşı düzenlenen eylemlerle birleşti.
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, cuma günü öğrenci örgütlerinden yaklaşık 20 temsilciyle Élysée Sarayı’nda görüştü. İki buçuk saat süren görüşmenin ardından cumhurbaşkanlığı çevresinden yapılan açıklamada, yükseköğretime yerleştirme sistemi Parcoursup’ün kapsamlı biçimde yeniden düzenlenmesinin gündeme geldiği belirtildi.
Öğrenciler ise okulların yenilenmesini, eğitim koşullarının iyileştirilmesini ve Parcoursup sisteminin kaldırılmasını talep ediyor. Eylemlerini sürdürme kararı alan öğrenci temsilcilerinin pazartesi günü Başbakan Lecornu ile görüşmesi bekleniyor.
Hükümetin güvenlik politikaları eleştiriliyor
Büyüyen protestolar, cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde Macron yönetimi üzerindeki siyasi baskıyı artırıyor. Hükümetin istihbarat birimleri, geçen haftaki şiddet olaylarının boyutunu önceden öngöremedikleri gerekçesiyle eleştiriliyor.
Macron, şiddet olaylarından organize aşırı sol grupları sorumlu tutarken Le Monde’un analizinde, bu grupların protesto hareketini yönlendirebilecek kapasitede olduğu iddiasının tartışmalı olduğuna dikkat çekiliyor.
Orléans’da aşırı sağ karşıtı gösteri
Aşırı sağcı Ulusal Birlik partisinin kongresine ev sahipliği yapan Orléans’da da geniş katılımlı bir protesto bekleniyor. Yaklaşık 50 örgütün çağrısıyla düzenlenen ırkçılık, faşizm ve emperyalizm karşıtı gösteriye 20 bin ila 30 bin kişinin katılabileceği tahmin ediliyor. Kentte yaklaşık 3 bin güvenlik görevlisi konuşlandırılacak.
Fransa’daki eylemlerin merkezinde hayat pahalılığı, konut maliyetleri, kamu harcamalarındaki kesintiler ve eğitim hizmetlerindeki sorunlar bulunuyor. Hafta sonu İtalya, Avusturya, İspanya, Portekiz, İrlanda ve Arnavutluk’ta da benzer taleplerle gösteriler düzenlenmesi bekleniyor.
Kaynak:Oksijen