Sivrisineklerle bulaşan dang humması, ABD’nin Florida eyaletinde ve Bangladeş’te halk sağlığı gündemindeki yerini koruyor. Florida’da yerel bulaşın önlenmesi için sivrisinek kontrol çalışmaları yürütülürken Bangladeş’te hastaneye başvuranların ve yaşamını yitirenlerin sayısı artıyor.
Bangladeş Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün (DGHS) 23 Ekim 2026 tarihli verilerine göre, yıl başından bu yana dang nedeniyle hastaneye yatış sayısı 119 bin 801’e, can kaybı ise 371’e ulaştı. Önceki haberlerde yer alan 103 bin 396 hastane yatışı ve 316 ölüm bilgisi, 13 Ekim tarihli tabloyu yansıtıyordu.
Florida’da yerel bulaş dikkat çekiyor
Florida Sağlık Bakanlığının 3 Ekim’de sona eren haftaya ilişkin raporunda, yıl başından itibaren 296 yerel kaynaklı dang vakası bildirildi. Bu vakaların 259’u, Tampa kentinin de bulunduğu Hillsborough bölgesinde kaydedildi. Aynı raporda seyahatle bağlantılı 262 vaka yer aldı. Bu sayılar ekim ayı başındaki durumu gösteriyor.
Hillsborough sağlık yetkilileri, 19 Ekim’de yayımladıkları açıklamada salgına müdahalenin sürdüğünü bildirdi. Çalışmaların hasta takibi, bulaşın izlenmesi, halkın bilgilendirilmesi ve sivrisineklerle mücadeleyi kapsadığı belirtildi. Yurttaşlardan su birikintilerini ortadan kaldırmaları ve sivrisinek ısırıklarına karşı önlem almaları istendi.
İklim ve kentleşme yayılmayı etkiliyor
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), plansız kentleşme ve yüksek sıcaklıklar gibi etkenlerin dangın görüldüğü alanları ve bulaş dönemlerini etkilediğini belirtiyor. Sürekli izleme ve sivrisinek kontrolündeki eksiklikler de salgınlarla mücadeleyi zorlaştırıyor.
DSÖ’ye göre uluslararası seyahat ve ticaret, iklim değişikliği ve hastalığı taşıyan canlıların yeni koşullara uyum sağlaması, sivrisineklerle bulaşan hastalıkların yayılmasında birlikte rol oynuyor. Bu nedenle mücadele, bireysel korunmanın yanında düzenli halk sağlığı izlemini ve çevresel önlemleri de gerektiriyor. who.int
Ateşin düşmesi her zaman iyileşme anlamına gelmiyor
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine (CDC) göre dangın belirtileri arasında ateş, baş ağrısı, göz arkasında ağrı, kas ve eklem ağrıları, bulantı, kusma ve döküntü bulunuyor.
Hastalığın ağırlaşabileceğini gösteren belirtiler ise çoğunlukla ateşin düşmesini izleyen 24–48 saat içinde ortaya çıkıyor. Özellikle şu durumlarda acil sağlık değerlendirmesi gerekiyor:
Karın ağrısı veya karında hassasiyet. Tekrarlayan kusma. Burun ya da diş eti kanaması. Kanlı kusma veya dışkıda kan. Belirgin halsizlik ya da huzursuzluk.CDC, ağır dangın birkaç saat içinde hayati tehlike oluşturabileceğini belirtiyor. Riskli bir bölgede bulunan veya yakın zamanda bu bölgelere seyahat eden kişilerin belirtiler geliştiğinde sağlık kuruluşuna başvurması ve seyahat geçmişini bildirmesi öneriliyor. CDC
Aspirin ve ibuprofen konusunda uyarı
Dang için hastalığa özgü bir ilaç tedavisi bulunmuyor. Tedavi, hastanın durumuna göre sıvı desteği, belirtilerin kontrolü ve ağırlaşma işaretlerinin izlenmesine dayanıyor.
CDC, dang şüphesinde sağlık kuruluşuna başvurulmasını; kanama riskini artırabilecek aspirin ve ibuprofen kullanılmamasını öneriyor. Ateş ve ağrı için parasetamol kullanılabileceğini belirten kurum, ateş düştükten sonra da hastanın yakından izlenmesi gerektiğini vurguluyor.
Korunmada su birikintilerinin giderilmesi önemli
Sivrisineklerin üreme alanlarını azaltmak için saksı altlıkları, kovalar, kullanılmayan lastikler ve benzeri su tutan kapların düzenli kontrol edilmesi gerekiyor. CDC, bu kapların haftada bir boşaltılıp temizlenmesini, kapatılmasını veya kullanılmıyorsa kaldırılmasını öneriyor.
Pencere ve kapılardaki sinekliklerin onarılması, uygun sivrisinek kovucuların ürün talimatlarına göre kullanılması ve uzun kollu, bol giysiler tercih edilmesi de korunma yöntemleri arasında bulunuyor.
Seyahat dönüşünde üç hafta korunma önerisi
CDC, dang riski bulunan bölgelerden dönenlerin kendilerini hasta hissetmeseler bile üç hafta boyunca sivrisinek ısırıklarından korunmasını istiyor. Bu önlem, virüsü taşıyan bir kişiden yerel sivrisineklere, ardından başka insanlara uzanabilecek bulaş zincirini önlemeyi amaçlıyor.
Seyahat dönüşündeki ilk iki hafta belirtilerin izlenmesi; ateş veya dangla uyumlu yakınmalar gelişirse sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor.
Kaynak: Florida Sağlık Bakanlığı, Bangladeş Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, DSÖ ve CDC.