Yeryüzü TV'de programı hazırlayıp sunan gazeteci Çağlar Tekin, ABD ile İran arasında daha önce imzalanan mutabakatın fiilen sona erdiğini savunarak, Hürmüz Boğazı'nda yeniden tırmanan gerilimin Ortadoğu'da uzun süreli bir çatışma döneminin habercisi olabileceğini söyledi.
Tekin, İran Devrim Muhafızları'nın ABD saldırıları sona erene kadar Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalacağını duyurduğunu hatırlatarak, gün içerisinde boğazdan yalnızca sınırlı sayıda geminin geçebildiğini, bunların büyük bölümünü İran'a ait petrol tankerleri ve ticaret gemilerinin oluşturduğunu belirtti. Bu gelişmenin küresel enerji piyasaları açısından kritik sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
Petrol fiyatları yeniden yükselişte
Gerilimin enerji piyasalarını doğrudan etkilediğini söyleyen Tekin, Brent petrol fiyatının yeniden 88 dolar seviyelerine yaklaştığını belirtti. Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizliğin sürmesi halinde petrol fiyatlarında uzun vadeli yükselişlerin yaşanabileceğini ifade eden Tekin, bölgedeki enerji tesislerine yönelik saldırıların da küresel piyasaları olumsuz etkilemeye devam ettiğini kaydetti.
"Trump geri adım attı ancak yeni formül arıyor"
Programda ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz'den geçecek gemilere uygulanmasını gündeme getirdiği yüzde 20'lik geçiş ücreti planında geri adım attığını belirten Tekin, bu kez Körfez ülkeleri üzerinden farklı bir finansman modeli oluşturulmaya çalışıldığını öne sürdü.
Tekin, Trump'ın Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Katar ve Bahreyn gibi ülkelerden ABD'ye yapılacak yatırımlar aracılığıyla benzer ekonomik kazancı sağlamayı hedeflediğini söyledi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin ise yüzde 20'lik ücreti "fahiş" olarak nitelendirdiğini ve Hürmüz Boğazı'nın güvenliği ile kontrolünün İran'a ait olduğunu vurguladığını aktardı.
İran Parlamentosu'ndan mutabakat çıkışı
Çağlar Tekin, İran Parlamentosu'nun dört günlük aranın ardından yeniden toplandığını ve 180 milletvekilinin yayımladığı ortak bildiriyle ABD ile yapılan mutabakatın artık geçersiz olduğunu ilan ettiğini söyledi.
Tekin, bildirinin hukuken bağlayıcı bir karar niteliğinde olmadığını ancak siyasi açıdan mutabakatın fiilen sona erdiğini gösteren en önemli gelişmelerden biri olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Bildiride, ABD ile yeni bir uzlaşmanın anlamını yitirdiğinin vurgulandığını aktardı.
Karşılıklı saldırılar sürüyor
Programda son askeri gelişmelere de değinen Tekin, ABD'nin İran'ın güneyindeki Büyük Tomb Adası ile Hürmüz çevresindeki askeri hedeflere yönelik yeni hava saldırıları düzenlediğini söyledi.
İran'ın ise buna karşılık "Nasr-2 Operasyonu" adını verdiği misilleme kapsamında Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün'deki ABD üsleri ile askeri tesisleri hedef aldığını aktaran Tekin, Devrim Muhafızları'nın yayımladığı açıklamalarda bölge halklarına seslenerek sorunlarının bu ülkelerin halklarıyla değil, ABD'nin askeri varlığıyla olduğunu vurguladığını belirtti.
Netanyahu'ya çekilme çağrısı iddiası
Tekin, Axios'ta yer alan habere de değinerek, ABD Başkanı Trump'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı telefon görüşmesinde İsrail'in Lübnan ve Suriye'deki askeri varlığını azaltması gerektiğini söylediği yönündeki iddiaları aktardı.
Bu haberin Washington tarafından yalanlanmadığını belirten Tekin, İran ile daha önce imzalanan mutabakatın temel maddelerinden birinin İsrail'in işgal ettiği bölgelerden çekilmesi olduğunu hatırlattı.
Casusluk operasyonları dikkat çekiyor
Tekin, İran ile İsrail arasında askeri çatışmaların yanı sıra istihbarat savaşının da yoğunlaştığını belirterek, İran'da İsrail adına faaliyet yürüttüğü öne sürülen çok sayıda kişinin gözaltına alındığını, İsrail'de ise İran'a bilgi aktardığı iddiasıyla bazı askerlerin yargılandığını ifade etti.
Birleşik Arap Emirlikleri'nde de İran adına casusluk yaptıkları gerekçesiyle üç kişinin müebbet hapis cezasına çarptırıldığını aktaran Tekin, iki ülke arasındaki mücadelenin askeri alanın ötesine taşındığını söyledi.
"Çatışmaların kısa sürede sona ermesi beklenmiyor"
Programın sonunda değerlendirmelerde bulunan Çağlar Tekin, ABD iç siyasetindeki dengeler, petrol piyasalarındaki gelişmeler ve bölgedeki askeri tablo dikkate alındığında çatışmaların kısa vadede sona ermesini beklemediğini ifade etti.
Tekin, ABD'nin İran ile yaptığı mutabakatın öngördüğü bölgesel geri çekilme adımlarını uygulamasının zor göründüğünü belirterek, önümüzdeki dönemde savaşın zaman zaman duran ancak yeniden alevlenen bir seyir izleyebileceği değerlendirmesinde bulundu.
Programın tamamını izlemek için tıklayın.
Haber Merkezi