BBC’nin haberine göre, Birleşik Krallık ile Avrupa Birliği arasında yürütülen müzakerelerde gıda, hayvan ve bitki sağlığı kontrollerini kapsayan taslak anlaşma hazırlandı. Yaklaşık 200 sayfalık metnin, taraflar arasında yapılması planlanan zirve öncesinde değerlendirilmek üzere AB üyesi ülkelere iletildiği belirtildi.
Sağlık ve bitki sağlığı önlemlerini kapsayan, “SPS” olarak adlandırılan düzenleme, Brexit sonrasında gıda ve tarım ticaretinde ortaya çıkan belge yükünü ve sınır kontrollerini azaltmayı amaçlıyor. Taslak üzerindeki uzlaşma, kontrollerin henüz kaldırıldığı anlamına gelmiyor; uygulama için siyasi ve hukuki sürecin tamamlanması gerekiyor.
Sertifika ve denetim giderlerinin kaldırılması hedefleniyor
Haberde aktarılan bilgilere göre anlaşma; yaklaşık 200 sterlin tutarındaki ihracat sağlık sertifikaları, 25 sterlinlik bitki sağlığı sertifikaları ve bunlara eşlik eden çeşitli denetim giderlerine duyulan ihtiyacı ortadan kaldırabilecek.
Organik ürün belgeleri, numune alma işlemleri, müfettiş ücretleri ve bazı liman masrafları da düzenlemenin kapsamındaki maliyetler arasında gösterildi. Böylece karşılıklı ticarette hem doğrudan giderlerin hem de işlemlerden kaynaklanan bekleme sürelerinin azaltılması hedefleniyor.
Birleşik Krallık hükümeti, düzenlemenin uzun vadede ekonomiye yılda 5,1 milyar sterlin katkı sağlayabileceğini öne sürdü. Bu rakam, gerçekleşmiş bir kazancı değil, hükümetin ekonomik fayda tahminini ifade ediyor.
Bazı ürünlerin ihracatı yeniden mümkün olabilecek
Taslağın yürürlüğe girmesiyle taze sosis, hamburger, belirli kabuklu deniz ürünleri ve tohumluk patates gibi ürünlerin Birleşik Krallık’tan AB’ye ihracatının yeniden mümkün olabileceği belirtildi.
Düzenlemenin, evcil hayvanlarıyla AB ülkelerine seyahat edenler için de pasaport uygulamasının önünü açması bekleniyor.
Ticarette kolaylık karşılığında AB kurallarına uyum
Anlaşmanın temel unsurlarından birini, Birleşik Krallık’ın gıda güvenliği, hayvan ve bitki sağlığı alanlarında AB düzenlemelerine uyum sağlaması oluşturuyor.
“Dinamik uyum” olarak adlandırılan bu yaklaşım, yalnızca mevcut kuralların benimsenmesini değil, anlaşmanın kapsadığı alanlarda gelecekte yapılacak AB düzenlemelerinin de takip edilmesini öngörüyor. Amaç, taraflar arasındaki standart farklılıklarını azaltarak sınır kontrollerine duyulan ihtiyacı sınırlamak.
BBC’nin aktardığına göre, bitkilerde hassas ıslah ve gen düzenleme gibi mevzuat farklılıklarının bulunduğu alanlarda geçiş düzenlemeleri de müzakerelerde ele alındı.
Emisyon ticareti ve gençlik programı da gündemde
Gıda anlaşmasının yanında, tarafların emisyon ticaret sistemlerinin birbirine bağlanması ve gençlerin seyahat ederek çalışma deneyimi edinmesine yönelik bir program için de taslak metinler hazırlandığı bildirildi.
Emisyon ticaretindeki yakınlaşmanın, Birleşik Krallık’taki ihracatçıların AB’nin karbon sınır düzenlemesinden kaynaklanabilecek maliyetlerini azaltması amaçlanıyor. Gençlik programının katılımcı sayısı gibi bazı ayrıntılarının ise siyasi görüşmelerde netleştirilmesi bekleniyor.
Haberde, elektrik piyasalarının yeniden bağlantılandırılması ve AB öğrencilerinin öğrenim ücretlerine ilişkin bazı başlıkların daha sonraki görüşmelere bırakıldığı da aktarıldı.
İş dünyasından daha kapsamlı değişiklik çağrısı
Taslak gıda anlaşması süpermarketler ve çiftçi temsilcileri tarafından desteklenirken, bazı Brexit yanlıları AB kurallarına yeniden uyum sağlanmasına karşı çıktı.
İngiliz Ticaret Odaları’nın (BCC) değerlendirmesi ise mevcut ticaret ilişkisinin işletmelerin ihtiyaçlarını karşılamadığı yönünde oldu. Kuruluş, şirketlerin Brexit sonrasında ortaya çıkan evrak yükü ve gecikmelerle mücadele etmeyi sürdürdüğünü belirtti.
BBC’nin aktardığı BCC anketine göre, ihracatçı işletmelerin yüzde 56’sı büyümelerini desteklemek için AB ile ticarette gümrük evraklarının ve gecikmelerin azaltılmasını istedi. Üretici işletmelerde bu oran yüzde 58’e ulaştı.
BCC, hükümete Avrupa ile gelecekteki ekonomik ilişki için farklı modelleri inceleme, bunların gerektirdiği yükümlülükleri açıklama ve iş dünyasını karar sürecine dahil etme çağrısında bulundu.
Kaynak: BBC