Almanya’da 20 Eylül’de yapılan Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern eyalet seçimleri, ülkenin siyasi haritasındaki kutuplaşmayı bir kez daha gözler önüne serdi. Başkent Berlin’de konut krizi ve yüksek kiraları seçim kampanyasının merkezine alan Sol Parti ilk kez sandıktan birinci çıkarken, ülkenin kuzeydoğusundaki Mecklenburg-Vorpommern’de aşırı sağcı Almanya İçin Alternatif Partisi (AfD) en fazla oyu alan parti oldu.
Sol Parti Berlin’de oylarını ikiye katladı
Berlin’de Elif Eralp liderliğindeki Sol Parti, yüzde 25,7 oyla seçimin açık ara kazananı oldu. Parti, 2023 seçimlerinde aldığı yüzde 12,2’lik oyu iki kattan fazla artırarak Berlin’de tarihinin en yüksek sonucuna ulaştı.
CDU yüzde 18,8 ile ikinci sıraya gerilerken, AfD yüzde 16,3, Yeşiller yüzde 14,3 ve Sosyal Demokrat Parti yüzde 12,1 oy aldı. Bu sonuçla Berlin’i yöneten CDU-SPD koalisyonu parlamentodaki çoğunluğunu kaybetti.
Sol Parti’nin tek başına hükümet kuracak çoğunluğa ulaşamaması nedeniyle önümüzdeki günlerde koalisyon görüşmelerinin başlaması bekleniyor. Sol Parti, SPD ve Yeşillerden oluşacak bir koalisyon, Berlin yönetimi için öne çıkan seçenekler arasında bulunuyor.
Elif Eralp Berlin yönetimine aday
Sol Parti’nin seçim zaferi, partinin başbakan adayı Elif Eralp’i Berlin yönetiminin en güçlü adaylarından biri haline getirdi. Koalisyon görüşmelerinin başarıyla sonuçlanması durumunda Eralp, Berlin’in ilk göçmen kökenli eyalet başbakanı ve yönetici belediye başkanı olabilir.
1980 yılında Türkiye’den Almanya’ya giden bir ailenin çocuğu olarak Münih’te dünyaya gelen Eralp, seçim kampanyasını ağırlıklı olarak barınma hakkı üzerine kurdu. Daha sıkı kira denetimi, sosyal konut sayısının artırılması ve büyük konut şirketlerine ait yüz binlerce dairenin kamu mülkiyetine geçirilmesi kampanyanın temel vaatleri arasında yer aldı.
Eralp, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’nin seçim başarısına da atıfta bulunarak, “Sol görüşlü bir aday New York’ta kazanabiliyorsa bunun Berlin’de gerçekleşmemesi için hiçbir neden yok” ifadelerini kullanmıştı.
Koalisyon görüşmelerinde antisemitizm tartışması
Sol Parti’nin Berlin’de yönetimi üstlenebilmesi için SPD ve Yeşillerle anlaşması gerekiyor. Ancak iki parti de Sol Parti içerisindeki antisemitizm tartışmalarını olası koalisyon görüşmelerinin başlıca koşullarından biri olarak gösteriyor.
Tartışmalar, Sol Parti’nin Neukölln’de düzenlediği bir seçim etkinliğinde rapçi Dahabflex’in sahne alması ve etkinlikte “IDF’ye ölüm” ile “Yalla Yalla İntifada” ifadelerinin kullanılması üzerine yeniden gündeme geldi.
Elif Eralp söz konusu ifadelerle arasına mesafe koyarak olayın araştırılmasını ve gerekli işlemlerin yapılmasını istedi. Eralp, Yahudi yaşamının korunması gerektiğini belirtirken Yahudi, Filistinli ve Müslüman toplulukların tamamının güvenliğinin sağlanması gerektiğini vurguladı.
Mecklenburg-Vorpommern’de AfD birinci
Berlin’de Sol Parti’nin yükselişi konuşulurken Mecklenburg-Vorpommern’de seçimden aşırı sağcı AfD birinci çıktı. AfD yüzde 38,2 oy alırken, Başbakan Manuela Schwesig’in partisi SPD yüzde 35,5 ile ikinci sırada kaldı.
Sol Parti yüzde 6,5, Yeşiller ise yüzde 5,7 oyla eyalet parlamentosuna girdi. Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in genel başkanı olduğu CDU, yüzde 4,9’da kalarak seçim barajını aşamadı. Böylece CDU, tarihinde ilk kez bir eyalet parlamentosunun dışında kaldı. BSW de yüzde 4,8 ile barajın altında kaldı.
AfD’nin birinci olması, partinin eyalet yönetimini kurabileceği anlamına gelmiyor. Diğer partilerin AfD ile koalisyon yapmaya yanaşmaması nedeniyle SPD’li Manuela Schwesig’in Sol Parti ve Yeşillerle anlaşarak iktidarda kalma ihtimali bulunuyor.
Merz: Bu bir felaket
Almanya Başbakanı ve CDU Genel Başkanı Friedrich Merz, partisinin Mecklenburg-Vorpommern’de aldığı sonucu “felaket” olarak nitelendirdi.
Sonucu güzelleştirmenin mümkün olmadığını söyleyen Merz, CDU’nun seçim yarışının SPD ile AfD arasında sıkışmasından zarar gördüğünü savundu. Almanya’da kurumlara duyulan güvenin zayıfladığını ve siyasi tartışmaların sertleştiğini belirten Merz, toplumda “otoriterliğe duyulan hayranlık” üzerinden yayılan bir “otoriter zehir” bulunduğu uyarısında bulundu.
İki eyalette ortaya çıkan tablo, Almanya’daki siyasi yön arayışının birbirine zıt iki kanalda ilerlediğini gösterdi. Berlin’de barınma hakkı, kamuculuk ve sosyal adalet talepleri Sol Parti’yi birinci sıraya taşırken; Mecklenburg-Vorpommern’de ekonomik ve toplumsal öfke aşırı sağcı AfD’nin yükselişine dönüştü.
Kaynak: Euronews