Antalya’da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’na (COP31) karşı yaşam savunucularının mücadelesi sürüyor. Halkların, emekçilerin ve yaşam savunucularının sesini duyurmak amacıyla düzenlenen Uluslararası İklim Adaleti Forumu kapsamında Büyük İklim Adaleti Yürüyüşü gerçekleştirildi.
Dünyanın ve Türkiye’nin farklı bölgelerinden gelen yaşam savunucuları, yürüyüş öncesinde Antalya Arkeoloji Müzesi önünde bir araya geldi. İklim krizine ve çevresel yıkıma dikkat çeken yurttaşlar, doğanın ve yaşam alanlarının korunması için iklim adaleti çağrısı yaptı.
Akbelen’den Kazdağları’na, Cerattepe’den İkizdere’ye kadar farklı bölgelerde topraklarını, ormanlarını ve yaşam alanlarını korumak için mücadele eden yurttaşlar da yürüyüşe katıldı.
“COP31’İ YAPANLAR EKOLOJİK KIRIMA NEDEN OLANLAR”
Çok sayıda yurttaşın ve sivil toplum kuruluşunun katıldığı yürüyüşte, farklı bölgelerde sürdürülen ekoloji mücadeleleri ve adalet talepleri dile getirildi.
Reşit Kibar’ın kardeşi Şükrü Kibar, COP31’e tepki göstererek, “COP31’e değil, Çöp 31’e ses getirmek için bir araya geldik. Ülkenin dört bir yanında yaşam savunucuları, toprak diyen, hayat diyen mücadele arkadaşlarımızla bugün buradayız” dedi.
Kibar, 22 Ocak’ta Artvin Adliyesi’nde yedinci duruşmalarının görüleceğini belirterek, adalet talepleri karşılanmasa da mücadeleden vazgeçmeyeceklerini söyledi. Kibar, “Reşit için adalet, herkes için adalet demeye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
SOL Ekoloji’den Sercan Dede ise Akbelen, Kazdağları, Cerattepe ve İkizdere başta olmak üzere Türkiye’nin farklı bölgelerinden gelen yaşam savunucularıyla bir arada olduklarını belirtti. Dede, ormanları, dereleri, meraları ve yaylaları korumak için mücadele ettiklerini söyledi.
COP31’in düzenlendiği zirvenin arkasındaki şirketlere dikkat çeken Dede, Cengiz, Kalyon İnşaat ve Limak gibi şirketlerin iklim politikalarında söz sahibi olmasını eleştirdi. Dede, bu şirketlerin çevresel yıkımdaki rollerine rağmen yeşil bir dünya söylemiyle hareket ettiğini savunarak, “Biz de bu oyunu bozmak için buradayız. Onların bu yeşil maskesinin ardındaki barbarlığı göstermek için buradayız” dedi.
Mücadele arkadaşlarının anısını yaşatacaklarını vurgulayan Dede, Metin Lokumcu, Reşit Kibar ve Hakan Tosun’un yol arkadaşlarıyla birlikte yaşam alanlarını savunmaya devam edeceklerini ifade etti.
Gerede Çayı Temiz Aksın Platformu’ndan Mustafa Halıcı, Gerede’den Karadeniz’e uzanan çevre kirliliğine dikkat çekti. Halıcı, 288 kilometrelik hatta fabrikaların endüstriyel atıklarını arıtmadan bıraktığını belirterek, bu kirliliğe karşı mücadele etmek ve seslerini duyurmak için yürüyüşe katıldıklarını söyledi.
Tüm Emeklilerin Sendikası Başkanı Zeynel Abidin Ergen, sera gazı salımının yol açtığı sıcaklık artışlarının emeklilerin yaşamını da zorlaştırdığını belirterek toplumsal farkındalık yaratmak amacıyla dayanışma içinde olduklarını dile getirdi.
Doğa İçin Sanat Derneği’nden Haluk Kaya, çocuklara sağlıklı ve güzel bir dünya bırakmak için mücadele ettiklerini söyledi.
Müze Çalışma Grubu’ndan Hilmi Uysal ise “İklim için adalet istiyoruz, tarih için adalet istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Turizm emekçileri sendikasından Serhat Avşaroğlu da iklim değişikliğinden en fazla etkilenen kesimler arasında emekçilerin bulunduğunu belirtti. Avşaroğlu, çalışma saatlerinin iklim değişikliğinin yarattığı koşullara göre yeniden düzenlenmesini talep etti.
HALK KÜRSÜSÜ KURULDU
Yürüyüşün sona ermesinin ardından Halk Kürsüsü kuruldu. Farklı bölgelerden gelen yaşam savunucuları, çevre örgütleri, meslek kuruluşları ve yurttaşlar mücadele deneyimlerini ve taleplerini paylaştı.
Halk Kürsüsü’nün açılış konuşmasını yapan Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Kemal Aytaç, doğada meydana gelen tahribatın insan yaşamını, canlıların geleceğini ve gelecek kuşakların haklarını tehdit ettiğini söyledi.
Anayasa’nın 56’ncı maddesini hatırlatan Aytaç, herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı bulunduğunu, çevrenin korunmasının devletin ve yurttaşların ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.
Çevre mücadelesi yürütenlerin çeşitli yaptırımlarla karşı karşıya kaldığını belirten Aytaç, çevre davalarında savunma görevini yerine getiren avukatların dahi suç duyurularının muhatabı olabildiğine dikkat çekti.
Çevre hakkının yalnızca mevzuatla sınırlı olmadığını ifade eden Aytaç, karar alma mekanizmalarına katılım ve hak arama özgürlüğünün de bu mücadelenin temel unsurları olduğunu söyledi.
İklim krizinin yarattığı yıkımın bedelini ekonomik ve siyasal gücü en az olan kesimlerin ödediğini, çevresel tahribattan elde edilen ekonomik kazancın ise dar bir çevrede toplandığını belirten Aytaç, Akbelen, İliç ve Kazdağları’ndaki yıkımlara dikkat çekti. Aytaç, bu alanlarda çevresel tahribata neden olan aktörlerin daha yeşil bir dünya söylemiyle hareket etmesinin büyük bir çelişki yarattığını ifade etti.
Antalya Barosu Başkanı Avukat Ali Çağdaş Bozaner de iklim adaletinin yalnızca bilimsel ve teknik bir çevre sorunu değil, aynı zamanda bir adalet meselesi olduğunu söyledi.
Doğayı sınırsız kaynak, emeği maliyet kalemi ve kentleri rant alanı olarak gören anlayışla iklim sorununun çözülemeyeceğini belirten Bozaner, “Kimin ürettiği, kimin tükettiği, kimin kazandığı ve bedelinin kim tarafından ödendiği de yanıt aramamız gereken sorular arasında olmalıdır” dedi.
COP31 kapsamında devletlerin, şirketlerin ve çeşitli kuruluşların kapalı kapılar ardında kararlar aldığını söyleyen Bozaner, iklim krizinden doğrudan etkilenen halkların bu süreçlerde söz sahibi olamadığını dile getirdi.
“İklim adaleti onların değil, halkın konuştuğu bir meseledir” diyen Bozaner, Türkiye’nin farklı bölgelerinde sürdürülen ekoloji mücadelelerinin birbirinden bağımsız olmadığını vurguladı.
Halk Kürsüsü’nün farklı bölgelerdeki mücadele deneyimlerinin paylaşılması açısından önemli olduğunu belirten Bozaner, burada kurulacak dayanışmanın yaşam alanlarını savunan yurttaşlar için cesaret ve umut kaynağı olacağını ifade etti.
“EĞİTİMDE EKOLOJİK ADALET ŞARTTIR”
Halk Kürsüsü’nde söz alan Veli-Der Ankara Şube Başkanı Hülya Daran Deveci, iklim krizinin çocukların geleceğini de tehdit ettiğini söyledi.
Eğitimin yalnızca ders kitaplarından ibaret olmadığını, çocukların doğayla, toplumla ve üretimle sağlıklı ilişki kurmasının da eğitimin parçası olduğunu belirten Deveci, sermaye odaklı üretim modelinin doğayı ve çocukların geleceğini metalaştırdığını ifade etti.
Doğal kaynakları tüketen, tarımı zayıflatan, toprağı ve suyu kurutan üretim anlayışının çocuklara betonlaşmış ve susuz bir dünya bıraktığını söyleyen Deveci, “Eğitimde ekolojik adalet şarttır” dedi.
Okulların iklim krizine dayanıklı hale getirilmesi, afetlerden etkilenmeyen eşit, nitelikli, laik ve kamusal eğitim hakkının güvence altına alınması gerektiğini belirten Deveci, iklim krizinin geçim kaynaklarını kaybeden ailelerin çocuklarını çocuk işçiliği ve eğitimden kopma riskiyle karşı karşıya bıraktığını söyledi.
Deveci, iklim adaletinin yalnızca fabrikaların bacalarından çıkan gazlarla ilgili olmadığını belirterek çocukların ücretsiz ve besleyici yemeğe, güvenli okullara ve geleceğe erişim hakkının da bu mücadelenin parçası olduğunu vurguladı.
“CENGİZ ŞU AN KAÇAK RUHSATLA ÇALIŞIYOR İLİÇ’TE”
İliç maden faciasında yaşamını yitiren işçilerden Uğur Yıldız’ın babası Ali Ekber Yıldız, facianın ardından yürütülen hukuki sürece ve maden faaliyetlerine ilişkin tepkisini dile getirdi.
Madende daha önce de sızıntı yaşandığını ve işletmenin kapatıldığını belirten Yıldız, dönemin ilgili bakanının imzasıyla üç ay sonra madenin yeniden açıldığını söyledi. Yıldız, maden faaliyetlerinin sürdürülmesinde büyük sermaye gruplarının çıkarlarının etkili olduğunu savundu.
COP31 Başkanlığı görevini yürüten Murat Kurum’u da eleştiren Yıldız, madenin yeniden açılmasına ilişkin süreçteki sorumluluğuna dikkat çekerek oğlunun da aralarında bulunduğu dokuz işçinin ölümünden sorumlu olduğunu ileri sürdü.
Yıllardır adalet aradıklarını ancak sonuç alamadıklarını belirten Yıldız, facianın ardından devam eden yargı sürecinde tutuklu sanık bulunmadığını söyledi. Anagold’un Cengiz’e devredildiğini ve şirketin İliç’te kaçak ruhsatla çalıştığını iddia eden Yıldız, 26 Ocak’ta görülecek duruşma öncesinde dayanışma çağrısı yaptı.
“Orada benim Uğur’um öldü, başka Uğur’lar ölmesin” diyen Yıldız, baskılara rağmen mücadeleden vazgeçmeyeceğini ve oğlunun hakkını aramayı sürdüreceğini söyledi.
HAKAN TOSUN İÇİN ADALET ÇAĞRISI
Katledilen gazeteci, belgeselci ve yaşam savunucusu Hakan Tosun’un ablası Özlem Tosun da Halk Kürsüsü’nde söz aldı.
Kardeşinin üç kişi tarafından darp edildiğini belirten Özlem Tosun, eylül ayında görülen dava sonucunda iki sanığa müebbet hapis cezası verildiğini, ancak olayın başından itibaren kamera kayıtlarında görüldüğünü söylediği üçüncü kişinin tanık olarak kaldığını ifade etti.
Mahkemenin sona ermesinin davanın kapandığı anlamına gelmediğini vurgulayan Özlem Tosun, “Hakan’ın ölmesini kim istedi? Neden istedi?” sorularını yöneltti.
Hakan Tosun’un yaklaşık 30 yıl boyunca kamerasıyla hak mücadelelerinin içinde yer aldığını, hiçbir ayrım gözetmeden sesi duyulmayanların yanında durduğunu belirten ablası, kardeşinin yaşamını bu toprakları ve burada yaşayan bütün canlıları savunmaya adadığını söyledi.
İki sanığın müebbet hapis cezası almasının davanın tüm yönleriyle aydınlatıldığı anlamına gelmediğini belirten Özlem Tosun, Hakan Tosun için adalet arayışını ve mücadeleyi sürdüreceklerini dile getirdi.
Kaynak: Birgün