Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında tırmanan gerilim, küresel petrol piyasalarında yeni bir dalgalanmaya yol açtı. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde artan askeri tansiyon ve belirsizlik, enerji fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi.
Küresel piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı 98 doların üzerine çıkarken, ABD ham petrolü WTI ise 92 dolar seviyelerinde işlem görüyor.
Uzmanlar, bölgede yaşanabilecek olası bir krizin derinleşmesi halinde enerji piyasalarında yeni fiyat şoklarının görülebileceği uyarısında bulunuyor.
Hürmüz Boğazı piyasaların odağında
Dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, yeniden küresel piyasaların odağı haline geldi. ABD ile İran arasındaki görüşmelerde, boğazda güvenliğin sağlanması ve deniz trafiğinin normalleşmesi temel başlıklar arasında yer alıyor.
İran’ın boğaz üzerindeki deniz trafiğinde daha fazla kontrol talep etmesi, ABD ve Batılı ülkelerin tepkisine neden olurken, bölgedeki siyasi gerilimi artırıyor.
Uzmanlara göre boğazda yaşanabilecek en küçük aksama bile küresel enerji arzı açısından ciddi risk oluşturuyor.
Görüşmeler sürüyor, belirsizlik devam ediyor
ABD’li Senatör Marco Rubio, Hindistan’da yaptığı açıklamada taraflar arasında müzakerelerin sürdüğünü belirterek, ilk taslak metin üzerindeki görüşmelerin devam ettiğini ve sürecin birkaç gün daha sürebileceğini ifade etti.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamaları da piyasalarda etkili oldu. Trump’ın görüşmelerin olumlu ilerlediğini söylemesine rağmen, başarısızlık durumunda yeni askeri adımların gündeme gelebileceği yönündeki çıkışı, petrol fiyatlarında yükselişi tetikledi.
Piyasalarda “ateşkes sağlanabilecek mi?” sorusu, fiyatlamalarda belirleyici unsur haline geldi.
Petrol piyasasında jeopolitik baskı
Mart ve nisan aylarında yükseliş eğilimi gösteren petrol fiyatları, mayıs ayında da sert dalgalanmalar yaşamaya devam ediyor. Analistler, küresel stoklardaki düşüşe rağmen Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin piyasaları daha kırılgan hale getirdiğini belirtiyor.
Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizlikler ve ateşkes görüşmelerinin sonuçsuz kalma ihtimali, yatırımcı güvenini zayıflatıyor.
Enerji uzmanları, mevcut kriz ortamının sürmesi halinde petrol fiyatlarının kısa vadede yeniden 100 dolar seviyesini test edebileceğini öngörüyor.
İran ile ABD arasında kritik pazarlık
Kulislere yansıyan bilgilere göre taraflar arasında yaklaşık iki aylık geçici ateşkes seçeneği de masada bulunuyor. Görüşmeler kapsamında Washington yönetiminin bazı yaptırımları gevşetmesi, İran’ın ise Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin güvenliğini artırması değerlendiriliyor.
Ancak İran’ın deniz trafiği üzerindeki kontrol talebi, taraflar arasında en büyük anlaşmazlık başlığı olarak öne çıkıyor. ABD ve Avrupa ülkeleri bu talebin bölgesel dengeleri değiştirebileceği görüşünde.
Kaynak: Haber Merkezi